![]() |
|
|
#1 (permalink) |
KARAYOLU TAŞIMA KANUNU
Kanun No : 4925 Kabul Tarihi: 10/07/2003 Resmi Gazete Tarihi: 19/07/2003 Resmi Gazete Sayısı: 25173 BİRİNCİ KISIM : Başlangıç Hükümleri BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkanların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır. Kapsam Madde 2 - Bu Kanun kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar. Ancak, özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar, genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadi teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan taşımalar, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar, lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar bu Kanun hükümlerine tabi değildir. İl sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehiriçi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir. Uluslararası anlaşmalar ile savaş hali, sıkıyönetim, olağanüstü hal ve doğal afet durumlarında uygulanacak hükümler saklıdır. Tanımlar Madde 3 - Bu Kanunda geçen; Bakanlık : Ulaştırma Bakanlığını, Taşıma işleri : Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliğini, Taşıma işleri işletmecisi : Taşıma işlerinde faaliyette bulunacak taşımacı, acente, taşıma işleri komisyoncusu, nakliyat ambarı ve kargo işletmecisini, Sorumluluk sigortası : Bu Kanunun 18 inci maddesiyle ihdas edilen zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasını, Taşıma : Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yerden varış noktasına götürülmesini, Taşımacı : Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi, Eşya (yük) : İnsandan başka taşınabilen canlı veya cansız her türlü nesneyi, Kalkış noktası : Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yeri, Varış noktası : Yolcu bileti veya taşıma senedinde gösterilen, yolcu veya eşyanın götürülmek istendiği yeri, Gönderen : Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni belirleyen ve taşıma senedini imzalayan kişiyi, Gönderilen : Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edileceği kişiyi, Acente : Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde daimi surette bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişiyi, Taşıma işleri komisyoncusu : Ücreti karşılığında kendi namına ve bir müvekkil hesabına eşya taşıtmayı meslek edinmiş kişiyi, Nakliyat ambarı : Bir veya birden fazla gönderenden toplu veya parça başı eşyanın teslim alınarak işletmecinin gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetlerin yapıldığı yeri, Nakliyat ambarı işletmecisi : Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve eşyayı teslim alarak kendi gözetim ve denetimi altında; yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi, Kargo : Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşyayı, Kargo işletmecisi : Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi, Yolcu : Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında taşıtta bulunan kişileri, Tehlikeli yük : Bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelikte tehlikeli olarak kabul edilen yükü, Parça başına taşıma : Bir veya birden çok gönderenin aynı veya birbirinden ayrı gönderilene ait eşyaların taşınmasını, Yolcu bileti : Yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren, yönetmelikte öngörülen şekil ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi zorunlu belgeyi, Şehirlerarası taşıma : Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından veya yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında veya yerleşim biriminde biten taşımaları, Uluslararası taşıma : Türkiye'den veya Türkiye'ye karayoluyla; Türkiye üzerinden karayoluyla transit, Türkiye'ye denizyolu, demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları, Düzenli sefer : Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergahta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımaları, Arızi sefer : Aynı taşıtla bütün güzergah boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu seferleri, Mekik sefer : Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı kalkış yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınmasını, İfade eder. İKİNCİ BÖLÜM : Taşımada Genel Kurallar Genel kural Madde 4 - Taşımalar; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir. Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti Madde 5 - Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur. Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin mesleki saygınlık, mali yeterlilik ve mesleki yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 18/01/1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri saklıdır. Taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken taşıt kartı verilir. Taşıma işleri işletmecilerinin sayısı, yolcu ve eşya kapasitesi, taşıtların durumu, güvenlik veya benzeri nedenlerle Bakanlık, yetki belgelerinin verilmesinde sınırlamalar ve yeni düzenlemeler getirebilir. Tehlikeli yük taşıyan taşıtlar ve bunların bağlı olduğu taşımacılar, taşıyacakları yüklerin özelliğine uygun olduğunu gösteren bilgi ve belgelere dayanarak birinci fıkrada belirtilen yetki belgesinden ayrı olarak ilgili mercilerden ayrıca izin almakla yükümlüdürler. Taşımacılar, taşıma hizmetlerini kabul edilebilir bir neden olmaksızın veya zorunlu haller dışında yapmaktan kaçınamazlar ve taşıma hizmetinden herkesin her zaman yararlanmasını sağlamak zorundadırlar. Taşımalar, diğer taşımacılar veya üçüncü şahıslar tarafından engellenemez. Taşımacının sorumluluğu Madde 6 - Yolcu ve eşya taşımaları, kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere uygun olarak yapılır. Yolcu taşımaları biletsiz veya taşıma sözleşmesiz, eşya taşımaları taşıma senetsiz yapılamaz. Taşımacı, acentesinin acentelik sıfatıyla yapmış olduğu bu Kanun kapsamındaki faaliyet ve işlemlerden müteselsilen sorumludur. Taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludur. Yolcu ve gönderenler de taşımacının güvenlik yönünden almış olduğu tedbirlere uymak zorundadırlar. Taşımacı, çevre kirliliğini önleme, çevre ve insan sağlığını koruma amacıyla yürürlüğe konulan mevzuat hükümlerine uymak zorundadır. Taşımacının yükümlülüğü Madde 7 - Taşımacı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcu ve eşyayı taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdür. İlgili mevzuat hükümlerine uygun bir taşıtı, nitelikli şoför ve hizmetli personeli sefere göndermek, şoförlerin sürücü belgelerinin bulunup bulunmadığını araştırmak, teknik şartlara uymayan taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak, güzergah mesafesini dikkate alarak yeteri kadar şoför bulundurmak, taşıt kartları olmayan ve bu Kanunda öngörülen sorumluluk sigortası bulunmayan taşıtları trafiğe çıkarmamak hususunda taşımacı gereken özeni ve duyarlılığı göstermek zorundadır. Karayolları alt yapısı, işletilmesi, trafiği, doğal afetler, meteorolojik şartlar ile arıza ve kaza hali dahil, beklenmeyen sebeplerle ilgili olarak ortaya çıkan ve taşımanın devamına engel olan sebeplerin, belirsiz bir beklemeyi mecburi kılması veya varış noktasına kadar gerekli zamanın bir katından daha fazla beklemeyi gerektirmesi halinde, imkan olduğu takdirde taşımacı bir başka güzergahı izleyerek taşımayı tamamlamak, aksi halde yolcuyu güzergah üzerinde yolcunun dilediği bir yere kadar götürmek veya yolcu ve eşyayı hareket noktasına geri getirmekle yükümlüdür. Bu gibi hallerde, yolcunun ve eşya sahibinin bütün hakları saklı olup, taşımacılar herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte bulunamazlar. Eşya için taşıma senedindeki hükümler uygulanır. Taşımacılar altışar aylık süre ile yılda en az iki kez şoförlerinin ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek ve ceza puanı yüksek olan şoförlerle ilgili, eğitim ve iç denetim yönünden gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Gönderenin sorumluluğu Madde 8 - Gönderen, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorundadır. Yanlış ve eksik bildirmelerden doğacak her türlü sorumluluk gönderene aittir. Taşımacı, bir ihbar veya şüphe halinde yetkili ve görevlilerin huzurunda eşyayı kontrol ettirebilir. Acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanların sorumluluğu Madde 9 - Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet ve işlemlerden taşımacı ile müştereken ve müteselsilen sorumludur. Nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından, korunması ve taşınmasından, güvenliği ve düzenliliğini sağlamaktan, çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma konusundaki kurallara uymaktan sorumludur. Taşıma yasağı Madde 10 - Acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu yetki belgesine sahip olanlar taşımacı yetki belgesi almadan kendi nam ve hesaplarına taşıma yapamaz ve yaptıramazlar. Taşıma işleri komisyoncularının, kendi namlarına eşya taşıtabilmeleri için bu taşımaları bir müvekkil hesabına yapmaları zorunludur. Yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz. Ücret ve zaman tarifeleri Madde 11 - Düzenli yolcu ve eşya taşımaları, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır ve Bakanlığa bildirilir. Ücret tarifelerine uyulması ve bu tarifelerin görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerine asılması ve taşıtlarda bulundurulması zorunludur. Yolcu ve eşya taşıma, yükleme, boşaltma, depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin, ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça tespit edilebilir. Ücret tarifeleri başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş ve dönüşte aynı şekilde düzenlenir. Değişik fiyat tarifesi uygulanamaz. Düzenli yolcu ve eşya taşımaları zaman tarifesine tabidir. Taşımacılar tarafından geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanan zaman tarifeleri, Bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe girer. Taşımacılar zaman tarifelerine uymak ve tarifelerini görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmak zorundadırlar. Ücretsiz ve tarife altı uygulamalarına ilişkin esaslar yönetmelikte düzenlenir. İKİNCİ KISIM : Uluslararası Taşımalar BİRİNCİ BÖLÜM : Uluslararası Taşımaların Kapsamı ve Taşıma Yetkisi Uluslararası taşımaların kapsamı Madde 12 - Uluslararası yolcu ve eşya taşımaları; a) Türkiye'ye karayoluyla veya demiryoluyla herhangi bir hudut kapısından giren veya Türkiye'nin herhangi bir limanına denizyolu ile gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımaları, b) Türkiye'ye demiryolu, denizyolu veya havayoluyla gelen ve varış noktasından karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımaları, c) Türkiye'den karayolu taşıtları ile diğer ülkelere yapılan taşımaları, d) Diğer ülkelerden karayolu taşıtları ile Türkiye'ye yapılan taşımaları, Kapsar. Taşıma yetkisi Madde 13 - 12 nci maddenin (a) bendindeki taşımaları, uluslararası ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre taşıma yapmaya yetkili veya Bakanlıkça izin verilmiş yabancı plakalı taşıtlar ile uluslararası taşımalar için Bakanlıktan yetki belgesi almış taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir. 12 nci maddenin (b) bendindeki taşımalar, Bakanlıktan uluslararası taşımacı yetki belgesi almış taşımacılar tarafından yapılır. Yabancı plakalı taşıtlara ise Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile taşıma yetkisi verilebilir. Yukarıdaki fıkralarda taşıma yetkisi verilen taşıtların, hangi ülkelere hangi kara hudut kapısı, deniz limanı, hava alanı veya limanı, demiryolu istasyonu veya garından taşıma yapacağı Bakanlıkça belirlenir. 12 nci maddenin (c) ve (d) bentlerindeki taşımalar uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip taşımacılar ile ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre izin verilmiş veya Bakanlıkça özel izin belgesi verilmiş yabancı taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir. Yabancı plakalı taşıtlar, Türkiye sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma yapamazlar. İKİNCİ BÖLÜM : Yasak Haller, Taşımaların Düzenlenmesi, Geçiş Ücretleri Yasak haller Madde 14 - Zorunlu hallerde sınır mülki idare amirince verilecek izin dışında, ilgili kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere aykırı olarak, yolcu ve eşya sınır kapılarına taşınamaz, buralarda aktarmaları yapılamaz, eşya depolanamaz ve yolcular sınır kapısından yaya geçerek başka bir taşıta binemezler. Taşımaların düzenlenmesi Madde 15 - Türkiye'ye veya Türkiye üzerinden karayoluyla yapılacak transit taşımalarda, yurt içi taşımaları aksatmamak ve Türkiye üzerinden yapılan uluslararası taşımaları daha düzenli ve süratli kılmak amacıyla, gerektiğinde diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve tamamlayıcı olmak üzere alt yapının fiziksel sınırları, güzergahların belirlenmesine ilişkin mevzuat çerçevesinde, kota sistemi uygulanabilir. Karayolu taşıma anlaşması olmayan ülkelerin taşımada kullanacağı taşıtlar Bakanlıkça verilecek izne tabidir. Geçiş ücretleri Madde 16 - Karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere yabancı plakalı araçlardan geçiş ücretleri alınır.(*) Köprü, tünel ve otoyol ücreti gibi karayolu alt yapısının kullanılmasından alınan ücret ile eşya ve taşıtlar için yapılan hizmetlerin ücretleri, bu geçiş ücretlerine dahil değildir. Bakanlık, geçiş ücretlerini tespit etmeye, artırmaya, indirmeye veya kaldırmaya yetkilidir. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri saklıdır. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ NOT : (*) Ayrıntılı bilgi için kanunun sonunda yer alan, Ulaştırma Bakanlığınca yayımlanan 43 ve 44 no.lu Tebliğlere bakınız. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ÜÇÜNCÜ KISIM : Sorumluluk ve Sigorta BİRİNCİ BÖLÜM : Yolcu Taşımalarında Sigorta, Sigorta Zorunluluğu, Sigorta Tarifeleri Sorumluluk Madde 17 - Şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacıları; duraklamalar dahil olmak üzere yolcunun kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyasının zarara uğramasından dolayı sorumludur. Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası Madde 18 - Taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17 nci maddesinden doğan sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadır. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık gerekli gördüğü takdirde, tespit edeceği yabancı ülkelerde ortaya çıkabilecek zararları teminat kapsamı dışında tutabilir. Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasını yaptırmakla yükümlü olan taşımacı; kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya hak sahibinin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan taşımacı, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, durum ve şartlara göre tazminattan indirim yapılabilir. Sorumluluk sigortasına ilişkin sigorta genel şartları Hazine Müsteşarlığınca onaylanır. Sorumluluk sigortası tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık tarifeyi serbest bırakmaya yetkilidir. Bu Kanunda öngörülen karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası Türkiye'de karayolu motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası branşında ruhsatı bulunan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Hak sahiplerinin çokluğu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası Madde 19 - Hak sahiplerinin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen teminattan fazla ise hak sahiplerinden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, teminat tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur. Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin hak sahiplerinden birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde diğer hak sahiplerine karşı da borcundan kurtulmuş sayılır. Meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Bu sorumluluk sigortası ile karşılanamayan zararlar için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına müracaat edilir. Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller Madde 20 - Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller hak sahiplerine karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda taşımacıya rücu edebilir. Doğrudan doğruya talep hakkı Madde 21 - Hak sahipleri, sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilirler. Kaza sonucu ihbar ve zararların ödenmesi Madde 22 - Sorumluluk sigortası tazminatına yol açan olay, sigorta ettiren veya hak sahibi tarafından öğrenildiği tarihten itibaren otuz iş günü, olay yurt dışında meydana gelmişse altmış işgünü içinde sigorta şirketine ihbar edilir. Sigorta ettiren; kazaya, zarara veya olayla ilgili olarak açılacak davalara ilişkin bilgi ve belgeleri sigorta şirketine vermekle yükümlüdür. Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin belgeleri sigortacıya ilettiği tarihten itibaren, sekiz iş günü içinde sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarı hak sahibine ödemek zorundadır. Sigortanın ispatı Madde 23 - Sigorta şirketleri, şekli ve kapsamı Bakanlığın uygun görüşü ve Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlığın onayı ile belirlenip Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince bastırılacak sorumluluk sigortası belgesini, poliçe ile birlikte sigorta ettirene vermek zorundadır. Poliçede araçların plaka numaraları belirtilir ve her araç için sorumluluk sigortası belgesi düzenlenir. Taşımacılar sorumluluk sigortası belgelerini araçlarında bulundurmak zorundadır. Sorumluluk sigortası belgesi bulunmayan araçlar sigorta teminatı sağlanıncaya kadar trafikten men edilir. İKİNCİ BÖLÜM : Zamanaşımı, Yetkili Mahkemeler ve İcra Daireleri Zamanaşımı Madde 24 - Bu Kanuna göre yapılan sorumluluk sigortası sözleşmelerinden doğan her türlü tazminat davası, hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zarara neden olan olay tarihinden itibaren on yıl sonra zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğmakta ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununda bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmekte ise tazminat davasında bu ceza zamanaşımı uygulanır.(*) Sorumlu kişi hakkındaki zamanaşımını kesen sebepler, sigorta şirketi hakkında da uygulanır. Sigorta şirketi hakkında zamanaşımını kesen sebepler sorumlu kişi hakkında da uygulanır. Sorumluluk sigortasında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ NOT : (*) Mevzuatta, 765 s. Türk Ceza Kanununa yapılan yollamalar, 5252 s. Kanunun 3. maddesi gereğince, 5237 s. Türk Ceza Kanuna yapılmış sayılır. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ Yetkili mahkeme ve icra daireleri Madde 25 - Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar, tazminat ve rücu talepleri nedeni ile açılacak davalarda ve icra takiplerinde yetkili mahkeme veya icra daireleri; sigorta şirketinin veya şubesinin, sigorta sözleşmesini yapan acentenin, sigortalının, hak sahibinin, rücu edilenin ikametgahındaki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki mahkeme ve icra daireleridir. DÖRDÜNCÜ KISIM : Çeşitli Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM : Cezalar İdari para cezaları Madde 26 - Bu Kanunun; a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan taşıma işinde faaliyette bulunanlara beşmilyar lira, 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara beşyüzmilyon lira, 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre taşıma hizmetini yapmaktan kaçınan taşımacılara dörtyüzmilyon lira, 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı davranarak bir taşımacının diğer bir taşımacının taşıma faaliyetini engellemesi halinde dörtmilyar lira, b) Bilette tayin edilen yeri başka bir kimseye verenler veya 6 ncı maddesine aykırı davranarak yolcu taşıyanlardan, her yolcu için taşıma ücretinin beş katı tutarı, taşıma senedi olmaksızın eşya taşıyanlardan birmilyar lira, c) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara üçyüzmilyon lira, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı davranan taşımacılara beşyüzmilyon lira, d) 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan yolcu taşımacılarına birmilyar lira, ikinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara beşyüzmilyon lira, altıncı fıkrasına aykırı davranan taşımacılara üçyüzmilyon lira, e) 10 uncu maddesine aykırı davranan acente ve taşıma işleri komisyoncularına üçmilyar lira , f) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret tarifesi düzenlemeyenlere beşyüzmilyon lira, ücret tarifelerine uymayan veya değişik ücret tarifeleri uygulayanlara beşyüzmilyon lira, bunun dışında ikinci fıkraya aykırı davrananlara ikiyüzmilyon lira, Zaman tarifesine uymayanlara ikiyüzmilyon lira, zaman tarifelerini görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmayanlara yüzmilyon lira, g) 13 üncü maddesine aykırı olarak yabancı plakalı taşıtların Türkiye sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma yapması halinde, taşıt sahibine veya şoförüne birmilyar lira, h) 14 üncü maddesine aykırı davrananlara beşyüzmilyon lira, ı) 18 inci maddesi hükümlerine göre sorumluluk sigortası yaptırmayan taşımacılara birmilyar lira, 18 inci madde hükümlerine göre sorumluluk sigortası yapmaktan kaçınan sigorta şirketlerine, ödenmesi gereken sigorta priminin on katı tutarında, i) 22 nci maddesinin ikinci fıkrasına uymayan ve yükümlülükleri yerine getirmeyen taşımacılara beşyüzmilyon lira, j) 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgeler üzerinde tahrifat yapan taşımacılara beşmilyar lira, k) 32 nci maddesine aykırı olarak terminal ve ara durak dışında yolcu indirip bindiren taşımacılara üçyüzmilyon lira, Para cezası verilir.(*) ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ NOT : (*) 31/03/2005 tarih ve 25772 mükerrer sayılı R.G.de yayımlanan, 30/03/2005 kabul tarihli ve 5326 sayılı " Kabahatler Kanunu"nun 33. maddesi hükmü gereğince, Kabahatler Kanununun genel hükümleri diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanır. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ Ceza uygulaması Madde 27 - Eylemin başka bir suç teşkil etmesi halinde, 26 ncı madde ile verilen para cezaları, diğer kanunlardaki suçların takibine ve cezaların uygulanmasına; bu Kanunda ve yönetmelikte düzenlenen uyarma, geçici durdurma ve iptal gibi idari müeyyidelerin uygulanmasına engel teşkil etmez. Birden fazla suçun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır. Suç ve ceza tutanakları Madde 28 - Bu Kanunda yazılı suçlara ilişkin idari para cezalarına dair tutanakların düzenlenmesi ve tahsiline ait usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü alınarak hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. Para cezalarının ödenme süresi Madde 29 - (Değişik fıkra: 16/07/2004 - 5228 S.K./49. md.)(*) Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay sayılır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. İlgilisine tebliğ edilmeyen tutanakların tebliğinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 116 ncı maddesi hükümleri uygulanır. Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Bu para cezaları, Maliye Bakanlığının sayman mutemetlerine, mal sandıklarına veya Bakanlıkça yetkili kılınmış personele ödenebileceği gibi banka, posta çeki veya kredi kartı ile de ödenebilir. Maliye Bakanlığı kredi kartı ile tahsilat yapılmasına izin vermeye, tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılmasına ilişkin süreleri ve diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ NOT : (*) 16/07/2004 kabul tarihli, 31/07/2004 tarih ve 25539 sayılı R.G.de yayımlanan 5228 sayılı Kanunun 49. maddesi ile değiştirilen fıkra için Tarihçeye bakınız. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ TARİHÇE : 1 - 16/07/2004 kabul tarihli, 31/07/2004 tarih ve 25539 sayılı R.G.de yayımlanan 5228 sayılı Kanunun 49. maddesi ile değiştirilen fıkra metni: Tahsilatlar derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının tutanağın tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmesi gerekir. Otuz gün içerisinde ödenmeyen cezalar iki katına çıkar ve ödeme süresi on gün daha uzar, bu süre içinde ödenmeyen cezalar üç katına çıkar. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ Para cezalarına itiraz ve suçlarda tekerrür Madde 30 - Para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Bu Kanunda belirtilen suçların işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde aynı nitelikte üç defa suç işlediği tespit edilen gerçek ve tüzel kişilere, işlediği suçların cezalarının toplamının on katı para cezası verilir ve taşıt şoförünün yurt içi taşımalarda ticari araç kullanım belgesi, yurt dışı taşımalarda da uluslararası sürücü sertifikası bir yıl süreyle askıya alınır. İKİNCİ BÖLÜM : İdari Müeyyideler Belge alma şartlarının kaybedilmesi ve tahrifat Madde 31 - Yetki belgesi alma şartlarından herhangi birinin taşınmadığının sonradan anlaşılması veya faaliyet sırasında bu şartlardan herhangi birinin kaybedilip de verilen süre içerisinde giderilmemesi halinde yetki belgeleri iptal edilir. Yetki belgeleri, taşıt belgeleri veya taşıt kartı üzerinde tahrifat yapan yetki belgesi sahiplerine idari para cezası verilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Son Hükümler Terminal Madde 32 - Düzenli seferli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması esastır. Ancak yeri ve zamanı önceden belirlenen ve nitelikleri yönetmelikte tespit edilen ara duraklarda da yolcu indirmesi ve bindirmesi yapılabilir. Yolcu taşımacılarının, en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları zorunludur. Aynı terminalden, nitelik ve niceliğine göre birden fazla taşımacı yararlanabilir. Eşya taşımacılığında terminal bulundurma zorunluluğu aranmaz. Terminallerin özellikleri yönetmelikle belirlenir. Ücretler Madde 33 - Verilecek yetki belgeleri ve taşıt kartlarından ücret alınır. Ücreti alınmadan yetki belgeleri ve taşıt kartları verilmez. Yetki belgesinin yenilenmesinde ve zayiinde ücretin %50'si alınır. Unvan değişikliği, adres değişikliği ve benzeri nedenlerle süresi bitmeden yenilenen belgelerden ücret alınmaz.(**) Bu ücretler, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bakanlık, görev alanına giren hizmetleri yerine getirmek için, merkezde Bakanın onayı ile döner sermaye işletmesi kurabilir. Döner sermaye miktarını belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. İşletmenin görevleri, gelirleri, işleyişi, denetimi ve diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.(*) (Ek fıkra: 21/04/2005 - 5335 S.K./21. md.) Döner Sermaye İşletmesinin 2004 yılı dahil gelirlerine ilişkin olarak 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 49 uncu maddesi hükümleri uygulanmaz. (Ek fıkra: 21/04/2005 - 5335 S.K./21. md.) Ulaştırma Bakanı; Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar dahilinde, söz konusu gelirlerden; 1) Savaş, iç savaş, terör, kargaşa ve benzeri olağanüstü koşullara sahip ülkelerde uluslararası taşıma yaparken saldırıya uğrayıp hayatını kaybeden şoför ve beraberindeki Türk vatandaşlarının varislerine 40.000 Yeni Türk Lirası'na kadar,(***) 2) Bakanlık, Döner Sermaye İşletmesinin mali imkanları ölçüsünde olmak üzere; ticari yolcu ve eşya taşımalarında kullanılan otobüs, kamyon, tanker ve çekicilerden yaşları ilgili mevzuatın getirdiği yaş sınırının üzerinde olanları devir alabilir, devir alınan taşıtların sahiplerine, Ödeme yaptırmaya yetkilidir. (Ek fıkra: 21/04/2005 - 5335 S.K./21. md.) Döner Sermaye İşletmesi devir alınan bu taşıtları yurtiçi ve yurtdışındaki gerçek ve/veya tüzel kişilere satış, hibe, devir ve benzeri yöntemlerle değerlendirebilir. Bu işlemlerden elde edilen gelirler Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilir. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ NOT : (*) 30/04/2004 tarih ve 25448 sayılı R.G.de yayımlanan, 1904/2004 tarihli ve 2004/7183 Karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, Ulaştırma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin sermaye miktarının 1.000.000.000.000. (birtrilyon) Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Sözkonusu karar Kanunun sonunda verilmiştir. (**) Fıkrada yer alan "%50'si" ibaresi, 21/04/2005 kabul tarihli, 27/04/2005 tarih ve 25798 sayılı R.G.de yayımlanan 5335 sayılı Kanunun 21. maddesi ile, 01/01/2009 tarihinde yürürlüğe girmek üzere "%15'i" şeklinde değiştirilmiştir. (***) 21/04/2005 kabul tarihli, 27/04/2005 tarih ve 25798 sayılı R.G.de yayımlanan 5335 sayılı Kanunun 21. maddesi ile eklenen (1) numaralı bent, 01/01/2003 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girer. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ Yönetmelik Madde 34 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde; a) Taşımacılık, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri ve taşıt belgeleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları, b) Belgelerin geçerlilik süreleri, geri alınması ve uygulanacak idari müeyyideleri, c) Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapacakların yükümlülükleri, bagaj ve taşımanın yardımcı hizmetleri, d) Zaman ve fiyat tarifelerinin düzenlenmesi, yolcu bileti ve taşıma senedinin şekil ve muhtevasını, e) Taşıma işlerinde çalışan şoför ve diğer görevlilerde aranacak şartlar ve nitelikleri, f) Taşıma hizmetlerinin denetimi ve belge taleplerinin incelenmesi ile ilgili esasları, g) Ücretsiz ve tarife altı uygulama esasları, h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri, Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmi Gazetede yayımlanır. Yetki devri Madde 35 - Bakanlık, bu Kanun gereğince yerine getirmekle yükümlü olduğu görev ve yetkilerinin tamamını veya bir kısmını devredebilir. Devirle ilgili usul ve esaslar çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak mevzuat Madde 36 - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Geçici Maddeler (corpus) Geçici Madde 1 - Bu Kanuna göre yürürlüğe konulacak yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce yetki belgesi almış olanlar hariç, şehirlerarası eşya taşımacılığı konusunda taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapan gerçek ve tüzel kişiler başvurudaki şartlar aranmaksızın yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yetki belgesi almak zorundadırlar. Zorunluluk halinde bu süre Bakanlıkça altı aylık dönemlerle en fazla bir yıl uzatılabilir. İlk defa yetki belgesi almak isteyenlerin talep ettikleri yetki belgesi ile ilgili faaliyette bulunduklarını belgelemeleri gerekmektedir. Belge alma süresi bitiminden sonra müracaat edenlere bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmelik hükümleri uygulanır. Geçici Madde 2 - Geçici 1 inci maddede öngörülen süre içerisinde yetki belgesi alan taşımacılar, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar yetki belgesi aldığı tarihten itibaren iki yıl içerisinde durumlarını bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliğe uydurmak zorundadırlar. Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yayımından önce ayrı terminal izni alan veya ayrı terminal işleten gerçek veya tüzel kişiler mevcut terminallerini işletmeye devam edebilirler. Ancak, yönetmelikte bulunan şartları bir yıl içerisinde yerine getirmek zorundadırlar. Yürürlük Madde 37 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 38 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. BKK Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı Resmi Gazete Tarihi: 25/02/2004 Resmi Gazete Sayısı: 25384 Karar Sayısı : 2004/6789 Ekli “Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Devlet Bakanlığının 07/01/2004 tarihli ve 00755 sayılı yazısı üzerine, 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu'nun değişik 29 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 22/01/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Hakkında Karar Madde 1 - 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan taşımacılar, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımalarında görevlendirecekleri sürücüler ile bunların yardımcıları ve taşıyacakları yolcular için "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası" yaptırmak zorundadır. Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bulunmayan motorlu kara taşıtlarıyla yolcu taşımacılığı yapılamaz. Denetimler sırasında, başlamış bulunan bir taşıma için karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yapılmadığının tespit edilmesi durumunda, denetim elemanlarınca, en yakın yerleşim noktasına kadar taşımanın devamına izin verilir. Bu yerleşim noktasında gerekli sigortanın yaptırılması halinde taşımaya devam edilir ve ayrıca ilgili makamlarca durum Ulaştırma Bakanlığına bildirilir. Madde 2 - Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası uygulamasında; yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığının tarifi ve kapsamı, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşıma hatlarının belirlenmesi ve karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalar Ulaştırma Bakanlığınca belirlenir. Madde 3 - Türkiye'de karayolu motorlu araçlar mali sorumluluk sigortası branşında ruhsatı olan bütün sigorta şirketleri, "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası" yapmakla yükümlüdür. Madde 4 - Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası tarife ve talimatlarına ilişkin esaslar Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan tarafından tespit edilir. Madde 5 - Otobüs zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası uygulamasına ilişkin 25/10/1989 tarihli ve 89/14684 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde 1 - Bu Kararın 4 üncü maddesi uyarınca yapılacak düzenlemeler, bu Kararın yayımından itibaren bir ay içinde yürürlüğe konulur. Bu Kararın yayımı tarihinden önce, 25/10/1989 tarihli ve 89/14684 sayılı Kararname uyarınca akdedilmiş olan otobüs zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası sözleşmeleri, sigorta sürelerinin sonuna kadar geçerlidir. Bu madde hükmü uyarınca belirlenen bir aylık süre içinde akdedilecek karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası sözleşmeleri, mezkur Kararname hükümleri çerçevesinde düzenlenir ve sigorta sürelerinin sonuna kadar geçerlidir. Madde 6 - Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer Madde 7 - Bu Kararı Bakanlar Kurulu yürütür. Ulaştırma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin Sermaye Miktarının Belirlenmesi Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı Resmi Gazete Tarihi: 30/04/2004 Resmi Gazete Sayısı: 25448 Karar Sayısı : 2004/7183 Ulaştırma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin sermaye miktarının 1.000.000.000.000. (birtrilyon) Türk Lirası olarak belirlenmesi; adı geçen Bakanlığın 25/02/2004 tarihli ve 7332 sayılı yazısı üzerine, 10/07/2003 tarihli ve 4925 sayılı Kanunun 33 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 19/04/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır. TEBLİĞ Yabancı Plakalı Araçlardan Alınacak Geçiş Ücretlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 43) Resmi Gazete Tarihi: 21/10/2003 Resmi Gazete Sayısı: 25266 Ulaştırma Bakanlığından: Madde 1 - 19/07/2003 tarih ve 25173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 16. maddesi gereği, karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere, ticari eşya/yük taşıyan yabancı plakalı araçlardan alınacak geçiş ücretleri ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıdaki şekilde tesbit edilmiştir. a) Anlaşmalı ülke taşıtlarından taşıt başına; Taşıt + Yük toplamının Ton x Km'si için 0,01 EURO veya karşılığı Türk Lirası, b) Anlaşmasız ülke taşıtlarından taşıt başına, (a)'nın 1,5 katı Ücret alınır. Madde 2 - Anlaşmalı ve anlaşmasız ülke geçici plakalı taşıtlarından taşıt başına; a) Boş taşıtlardan 600 EURO veya karşılığı Türk Lirası, b) Yüklü taşıtlardan 1200 EURO veya karşılığı Türk Lirası, Ücret alınır. Madde 3 - Geçiş ücretlerinin tahsili, giriş gümrük kapılarında Maliye Bakanlığınca yapılır. Bu ücretlerin giriş gümrük kapılarında Maliye Veznesine ödenmediği veya eksik ödendiğinin tesbiti halinde ödenmeyen veya eksik ödenen miktarlar üç katı olarak alınır. Madde 4 - Yolcu taşımacılığında geçici plakalar dahil yabancı plakalı araçlardan alınacak geçiş ücretleri ile ilgili hususlar karşılıklılık ilkesi çerçevesinde Bakanlıkça düzenlenir. Madde 5 - Bu Tebliğ 01 Ocak 2004 tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Madde 6 - Bu Tebliğ hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür. Geçici ve Yabancı Plakalı Araçlardan Alınacak Geçiş Ücretlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:44) Resmi Gazete Tarihi: 04/06/2004 Resmi Gazete Sayısı: 25482 Ulaştırma Bakanlığından: Madde 1 - 19/07/2003 tarih ve 25173 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 16. maddesi gereği, karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere, ticari eşya/yük taşımaya mahsus yabancı plakalı araçlardan alınacak geçiş ücretleri ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıdaki şekilde tesbit edilmiştir. a) Anlaşmalı ülke taşıtlarından taşıt başına; Taşıt + Yük toplamının Ton x Km'si için 0,01 EURO veya karşılığı Türk Lirası, b) Anlaşmasız ülke taşıtlarından taşıt başına; (a)'nın 1,5 katı ücret alınır. Madde 2 - Anlaşmalı ve anlaşmasız ülkelere ait geçici plakalı eşya/yük taşımaya mahsus taşıtlarından taşıt başına; a) Yüklü taşıtlardan 1200 EURO veya karşılığı Türk Lirası, b) Boş taşıtlardan 600 EURO veya karşılığı Türk Lirası, ücret alınır. Madde 3 - Yurtdışından T.C uyruklu gerçek veya tüzel kişilerce ithal edilerek Türkiye' ye getirilen eşya/yük taşımaya mahsus geçici plakalı yüklü taşıtlardan, taşıt başına 600 EURO veya karşılığı Türk Lirası ücret alınır. Madde 4 - Yolcu taşımacılığında kullanılan yabancı ve/veya geçici plakalı araçlardan alınacak geçiş ücretleri ile ilgili hususlar karşılıklılık ilkesi çerçevesinde Bakanlıkça düzenlenir. Madde 5 - Geçiş ücretlerinin tahsili, giriş gümrük kapılarında Maliye Bakanlığınca yapılır. Bu ücretlerin giriş gümrük kapılarında Maliye Veznesine ödenmediği veya eksik ödendiğinin tesbiti halinde ödenmeyen veya eksik ödenen miktarlar üç katı olarak alınır. Madde 6 - 21 Ekim 2003 tarih ve 25266 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 43 No'lu Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır. Madde 7 - Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 8 - Bu Tebliğ hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür. Karayolu ile Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Alanında Uygulanacak Taban Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 45) Resmi Gazete Tarihi: 07/09/2005 Resmi Gazete Sayısı: 25929 Ulaştırma Bakanlığından: Madde 1 - 17/04/1987 tarih ve 19434 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 10 ve 35 inci maddeleri ile 19/07/2003 tarih ve 25173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 11 inci maddesi çerçevesinde Bakanlığımızca "Karayolu ile Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Alanında" 1 Ekim 2005 tarihinden itibaren başlamak ve 6 ay süreyle uygulanmak üzere taban ücret tarifesi belirlenmiştir. Karayoluyla şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapacak olan D1 yetki belgesi sahiplerinin uyacakları ve kilometre esasına göre uygulanacak olan asgari taban ücret tarifesi ekteki tabloda gösterilmiştir. Madde 2 - Bu Tebliğ ile getirilen taban ücret tarifesi uygulama süresi boyunca aşağıdaki hususlara uyulacaktır. a) Bu Tebliğ ile belirlenen taban ücret tarifesine Katma Değer Vergisi (KDV) dahildir. b) İşletmeciler bu taban ücret tarifesini 01/10/2005-31/03/2006 tarihleri arasında uygulamak ve buna uymak zorundadır. c) Uyguladıkları ücret tarifesi bu Tebliğ'e uymayan yetki belgesi sahipleri, 30/09/2005 tarihine kadar bu Tebliğ'e uygun ücret tarifesi almak ve uygulamak zorundadır. d) D1 yetki belgesi sahipleri ilgili mevzuattan kaynaklanan % 20 indirimli yolcu bileti kesme haklarını, bu Tebliğ ile belirlenen taban ücret tarifesinden daha aşağı olmamak üzere kullanabilirler. Uygulanacak indirimli bilet ücretleri, bu Tebliğ ile belirlenen taban ücret tarifesinin altında olamaz. Madde 3 - Bu Tebliğ yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer. Madde 4 - Bu Tebliğ hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür. YURTİÇİ YOLCU TAŞIMACILIĞINDA UYGULANACAK OLAN TABAN ÜCRET TARİFESİ YOL MESAFESİ (KM) TARİFE(YTL) __________ __________ 101-125 7.50 126-150 8.50 151-175 9.00 176-200 10.00 201-250 11.50 251-300 13.00 301-375 16.00 376-450 18.00 451-525 20.50 526-600 23.00 601-700 25.00 701-750 27.00 751-800 29.50 801-900 31.00 901 -1000 32.50 1001-1100 34.00 1101-1200 36.00 1201-1300 37.50 1301-1400 39.50 1401-1500 41.50 1501-1625 43.50 1626-1750 46.00 1751-1875 48.00 1876-2000 50.50 2001 ve üzeri 53.00 TALİMATLAR Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2004 Resmi Gazete Sayısı: 25350 Hazine Müsteşarlığından: A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunundan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına kadar temin eder. Sigortalının taşımayı zaruri haller hariç, 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapması gerekir. Bu sigorta, sigortalının haksız taleplere karşı savunmasını da temin eder. A.2. Tanımlar Bu Genel Şartlarda geçen: Kanun: 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununu, Sigorta: Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasını, Sigortalı: 4925 sayılı Kanuna göre zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasını yaptırmakla yükümlü olan sigorta ettiren, şehirlerarası ve/veya uluslararası taşımacıyı, Sigortacı: Türkiye'de karayolu motorlu araçlar mali sorumluluk sigortası branşında ruhsatı bulunan ve bu sigorta ile sigortalının sorumluluğunu teminat altına alan sigorta şirketini, Kaza: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı, ölüm, yaralanma ve maddi zararla sonuçlanmış olayı veya duraklamalar da dahil olmak üzere 4925 sayılı Kanuna göre taşımacının sorumluluğunu doğuran ve zarara neden olan olayı, Zarar: Kaza sonucu yolcunun yaralanmasına, sakatlanmasına veya ölmesine neden olan bedeni zararları, Hak Sahibi-Zarar Gören: Kaza sonucu, yaralanan veya sakatlanan yolcular ile ölen yolcunun desteğinden yoksun kalanları, Taşıma: Yolcunun kalkış noktasından varış noktasına götürülmesini, Taşımacı: 4925 sayılı Kanunun 5 inci maddesine istinaden yetki belgesi alan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığında üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi, Kalkış Noktası: Yolcunun taşıta bindiği yeri, Varış Noktası: Yolcu biletinde gösterilen ve yolcunun götürülmek istendiği yeri, Yolcu: Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında, taşıtta bulunan yolcu biletli kişileri, Yolcu bileti:Taşımacı ile yolcu arasında akdedilen, 4925 sayılı Kanuna ilişkin yönetmelikte belirtilen şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi zorunlu olan belgeyi, Şehirlerarası Taşıma: Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından veya yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında veya yerleşim biriminde biten taşımayı, Uluslararası Taşıma: Türkiye'den veya Türkiye'ye karayoluyla; Türkiye üzerinden karayoluyla transit, Türkiye'ye denizyolu, demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları, Poliçe: 4925 sayılı Kanuna istinaden akdedilmiş olan sigorta sözleşmesi belgesini, ifade eder. A.3. Kapsama Giren Teminat Türleri ve Üst Sınırları Sigortalının A.1. maddesinden doğan sorumluluğunu karşılayan teminatlar aşağıda gösterilmiştir. Ödenecek tazminatların üst sınırı, sigorta tarifesinin serbest bırakılmış olması hali hariç, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık tarafından saptanır ve Resmi Gazetede yayımlanan tarife ve talimatta belirlenir. A.3.1. Ölüm teminatı Ölüm teminatı, kazanın yolcunun kaza tarihinden itibaren iki sene içinde ölümüne sebebiyet vermesi halinde, ölenin yardımından mahrum kalanların destekten yoksun kalma tazminatını karşılar. A.3.2. Sakatlık teminatı Sakatlık teminatı, kazanın yolcunun derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında geçici veya daimi surette sakatlanmasına sebebiyet vermesi halinde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda saptanan sakatlanma tazminatını karşılar. A.3.3. Tedavi giderleri teminatı Tedavi giderleri teminatı, kaza nedeniyle yaralanan yolcuların ilk yardım, muayene, kontrol veya bu yaralanmadan ötürü hastanede veya diğer yerlerdeki ayakta veya yatakta tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri karşılar. A.4. Sorumluluğu Kaldıran veya Azaltan Haller Sigortalı, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve poliçede kayıtlı taşıttaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sigortalı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. Yolcular, taşımacı tarafından taşıma hizmetlerini tanzim için konulmuş usul ve esaslara uymak zorundadır. Kazanın oluşumunda zarar görenin kusuru var ise, bu kusur oranında ödenecek tazminattan indirim yapılabilir. A.5. Kapsam Dışında Kalan Haller Aşağıdaki haller ve bu hallerden doğan zararlar sigorta kapsamı dışındadır. a. Sigortalı tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri, b. Sürücü, hizmetliler ve sigortalının eylemlerinden sorumlu tutulduğu diğer kişiler ile yolcu bileti olmayan kişilerin talepleri, c. Yolcuların, beraberinde veya taşıtta veya römorkunda bulunan bagaj ile benzeri eşya ve taşınan diğer eşyanın uğrayacağı zararlara ilişkin talepleri dahil olmak üzere, her türlü maddi zararlara ilişkin talepleri ile manevi tazminat talepleri, d. Çalınma veya gaspedilme olayında taşıtın çalındığını veya gaspedildiğini bilerek taşıta binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, çalan veya gaspeden kişilerin talepleri, e. Savaş, her türlü savaş olayları, istila, yabancı düşman hareketleri, çarpışma, (savaş ilan edilmiş olsun, olmasın) iç savaş, ihtilal, isyan, ayaklanma ve bunların gerektirdiği inzibati ve askeri hareketler, f. Nükleer, biyolojik ve kimyasal rizikoların ve bunların gerektirdiği askeri ve inzibati tedbirler, g. Grevlere, lokavt edilmiş işçi hareketlerine, halk hareketlerine, kavgalara katılma, h. Terörist eylemler ve bu eylemlerden doğan sabotajlar, i. Cürüm ve cinayet işlemek veya bunlara teşebbüs, j. Tehlikede bulunan şahıs ve malları kurtarmak hali hariç, yolcunun kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması, k. Deprem, yanardağ püskürmesi, kar ağırlığı, sel ve su baskını, yer kayması, fırtına gibi doğal afetler. A.6. Sigorta Kapsamına Girmeyen Taşıtlar Otomobille şehirlerarası ve/veya uluslararası taşımacılık yetki belgesi kapsamında yapılan taşımalar hariç olmak üzere, özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar, genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadi teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan taşımalar, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar, lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar bu sigorta kapsamı dışındadır. A.7. Sigortanın Coğrafi Sınırı Bu sigorta Türkiye sınırları dışında da geçerlidir. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık gerekli gördüğü takdirde, tespit edeceği yabancı ülkelerde ortaya çıkabilecek zararları teminat kapsamı dışında tutabilir. A.8. Sigortanın Başlangıcı ve Sonu Sigorta, poliçede başlama ve sona erme tarihleri olarak yazılan günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça, Türkiye saati ile öğleyin 12:00'da başlar ve öğleyin 12:00'da sona erer. B. ZARAR ve TAZMİNAT B.1. Hak Sahibinin Başvuru Hakkı ve Başvuru Süresi Hak sahipleri poliçede öngörülen teminat sınırları içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilirler. Sigortacı, poliçede belirtilen teminat limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla hak sahipleri ile temasa geçerek anlaşma hakkına sahiptir. Ancak, sigortacının yazılı izni olmadıkça sigortalı, tazminat talebini kısmen veya tamamen kabule yetkili olmadığı gibi hak sahiplerine herhangi bir tazminat ödemesinde bulunamaz. Tazminata yol açan olay, sigortalı veya hak sahibi tarafından öğrenildiği tarihten itibaren otuz iş günü içinde; olay yurt dışında meydana gelmişse altmış iş günü içinde sigortacıya ihbar edilir. B.2. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalının Yükümlükleri Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür: a) Bu genel şartlara göre, sorumluğunu gerektirecek bir olayı, haberdar olduğu andan itibaren B.1. maddesinde belirtilen süre içinde sigortacıya ihbar etmek, b) Sigortalı değilmişcesine gerekli kurtarma ve koruma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilecek talimatlara uymak, c) Sigortacının talebi üzerine, olayın ve zararın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tesbite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına yararlı, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek, d) Zarardan dolayı dava yolu ile veya başka yollarla bir tazminat talebi karşısında kaldığı veya aleyhine cezai kovuşturmaya geçildiği hallerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmek ve zarar ziyan talebine ve cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış olduğu ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri derhal sigortacıya vermek, e) Sigorta konusu ile ilgili başka sigorta sözleşmeleri varsa, bunları sigortacıya bildirmek. B.3. Kazaya İlişkin Belgeler Sigortacı tazminatı ödemek için, kazayla ilgili olarak, hak sahibinden aşağıdaki belgeleri isteyebilir. a) Alkol raporu ile yetkili kamu otoriteleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı veya bilirkişi raporunu, b) Olaya karışan başka araçlar varsa, trafik tescil belgelerinin, sürücü belgelerinin fotokopilerini, alkol raporunu, c) Başvuru ölüm nedeniyle yapılmışsa, ölüm raporu ve veraset ilamı ile ölenin mesleği ve gelir durumunu ve desteklik ilişkisini gösteren belgeleri, d) Olayın mahkemeye intikal etmiş olması halinde mahkeme kararını, e) Başvuru, yaralanma nedeniyle yapılmışsa (a) ve (b) bentlerindeki belgelere ek olarak tedavi giderlerini gösteren belgeleri; başvuru, geçici veya daimi sakatlanma nedeniyle yapılıyorsa, tam teşekküllü hastaneden alınacak raporu. Sigortacı (b) bendindeki belgelerin olmaması nedeniyle tazminat talebinde bulunan hak sahibine ödemede bulunmaktan kaçınamaz. B.4. Tazminatın ve Giderlerin Ödenmesi Sigortacı, tazminatı B.3 bölümündeki belgelerin eksiksiz olarak, şirketin merkez veya kuruluşlarına iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde, poliçedeki teminat tutarları dahilinde öder. Tazminatın bu süre içinde haklı neden olmaksızın ödenmemesi halinde, sigortacı temerrüde düşmüş olur ve ödenmemiş tazminat tutarına yasal temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi teminat limiti içinde yapılmış ödeme sayılmaz. Bu sigorta ile ilgili olarak dava açılması halinde, sigorta poliçesinde yazılı limitlere kadar davanın takip ve idaresi sigortacıya ait olup, sigortalı sigortacının göstereceği avukata gereken vekaletnameyi vermek zorundadır. Sigortacı dava masrafları ile avukatlık ücretlerini öder. Şu kadar ki, hükmolunan tazminatın sigorta bedelinden fazla olması halinde, sigortacı bu masrafları sigorta bedelinin tazminata olan oranı dahilinde öder. Sigortalı veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kimseler aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi halinde, sanığın izni ile sigortacı da savunmaya iştirak eder. Bu takdirde, sigortacı yalnız seçtiği avukatın giderlerini öder. Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile muhtemel para cezaları sigorta teminatı dışındadır. B.5. Zarar Görenlerin Çokluğu Hak sahiplerinin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde belirtilen teminat tutarından fazla ise, hak sahiplerinden her birine ödenecek tazminat tutarı, teminat tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur. Birden çok kişinin zarar gördüğü kazalarda, başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin, hak sahiplerinden birine veya bir kaçına, kendilerine düşecek olandan fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde diğer hak sahiplerine karşı da borcundan kurtulmuş olur. B.6. Sigortacının Halefiyeti Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca, hukuken sigortalının yerine geçer. B.7. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: Tazminatı gerektiren olay; a) sigorta ettirenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmişse, b) 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununda yasaklanan hallerden, sigorta ettirenin bu kanun ve ilgili yönetmelikteki yükümlülüklerini yerine getirmemesinden doğmuşsa, c) taşımacının yetki belgesinde kayıtlı olmayan taşıtlarla yapılan veya yetki belgesi olmadan yapılan taşımalar sonucu meydana gelmişse, d) taşıtın, mevzuatın gerektirdiği teknik şartlara uygun olmamasından, nitelikli şoför ve hizmetli personeli olmadan sefere çıkarılmasından; güzergah mesafesini dikkate alarak yeteri kadar sürücü bulundurulmamasından meydana gelmişse, e) ikram edilen yiyecek ve içecekler ile diğer maddelerin sağlık şartlarına uygunluğunun sağlanmaması, yolcuların sağlığının olumsuz etkilenmemesi hususunda taşımacının yükümlülüklerini yerine getirmemesinden doğmuşsa, f) gerekli ilk tıbbi yardım malzeme ve ilaçların taşıtta bulundurulmaması veya bunlardan derhal istifade edilmesi imkanının sağlanmamış olmasından meydana gelmişse, g) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili diğer mevzuata göre, taşıtın, gerekli sürücü belgesine sahip kişiler tarafından sevkedilmemesi sonucunda olmuşsa, h) sürücülerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olmasından veya alkollü içki almış olarak aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından meydan gelmişse; i) yetkili makamlarca saptanan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınmasından veya taşıtın işletilmesine ilişkin diğer yasaklanan hallerden doğmuşsa, j) sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru neticesinde aracın çalınması veya gasbedilmesi sonucunda meydana gelmişse ve sigorta ettirenin rizikonunun gerçekleşmesi halinde B.2. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle, artan zarar miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, zarar miktarında bir artış olmuşsa sigorta ettirene rücu edilir. B.8. Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta Meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde, teminatların üzerinde kalan kısım için sırasıyla, 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur. C. ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER C.1. Sigorta Ücretinin Ödenmesi ve Sorumluluğun Başlaması Sigorta ücreti; prim ile sigorta sözleşmesine, bedeline veya primine ilişkin olarak mevcut ve ileride konulacak vergi, resim, harç ve diğer yükümlülüklerden oluşur ve sigortalı tarafından ödenir. Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşin olarak ödenir. Ücret poliçenin teslimine rağmen ödenmemişse sigortacının sorumluluğu başlamaz. Bu şart poliçenin ön yüzüne yazılır. C.2. Sigortalının Sözleşme Yapılırken Beyan Yükümlülüğü Sigortacı, bu sigortayı, sigortalının rizikonun gerçek durumunu bildirmek üzere teklifnamede, teklifname yoksa poliçe ve eklerinde yazılı beyanına dayanarak kabul etmiştir. Sigortalı, sigortacının sözleşme yapılırken gerçek durumu bildiği takdirde, sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün hususları sigortacıya bildirmeye mecburdur. Sigortalının beyanının gerçeğe aykırı veya eksik olması halinde, sigortacının sözleşmeyi daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek durumlarda, sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren sekiz gün içinde prim farkının ödenmesi hususunu sigortalıya ihtar eder. Sigortalı, ihtarın tebliğ tarihini izleyen sekiz gün içinde talep olunan prim farkını ödemez veya ödemeyeceğini bildirirse, sözleşme feshedilmiş olur. Bu durumda, feshin hüküm ifade edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası sigortalıya geri verilir. Sigortalı, sözleşme yapılırken sorulduğu halde kasten susmuş veya bilerek noksan ya da gerçeğe aykırı beyanlarda bulunmuşsa, gerçeği tam olarak bilmeyen sigortacı sözleşmeyi feshedebilir. Fesih halinde sigortacı primin tamamına hak kazanır. Sigortacı gerçeği öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde fesih hakkını kullanmadığı takdirde, bu hak düşer. Bu süre içinde riziko gerçekleşmişse, sigortacı tazminatı hak sahibine öder. Sigortacı, bu durumda ödediği miktar kadar sigortalıya rücu eder. Gerçeğe aykırı beyan hali, zararı doğuran olayın meydana gelmesinden sonra öğrenilmişse, sigortacı, bu zarardan dolayı ödenmiş ve ödenecek tazminatın: a) Gerçeğe aykırı beyanın kasten yapılmış olması halinde tamamı için, b) Kasıt olmaması halinde ise, ödenecek tazminat miktarı ile, bu tazminatın alınan primin alınması gereken prime oranı ile çarpılması sonucu ortaya çıkan miktar arasındaki fark için sigortalıya rücu edebilir. C.3. Sigortalının Sigorta Süresi İçinde Beyan Yükümlülüğü Sigortalı sözleşmeden sonra rizikoyu ağırlaştırıcı mahiyette meydana gelecek değişiklikleri, durumu öğrenir öğrenmez en geç sekiz gün içinde sigortacıya ihbarla yükümlüdür. Sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren sekiz gün içinde prim farkının ödenmesi hususunu sigortalıya ihtar eder. Sigortalı ihtarın tebliğ tarihini takip eden sekiz gün içinde talep olunan prim farkını ödemez veya ödemeyeceğini bildirirse sözleşme feshedilmiş olur. Sözleşmenin feshi halinde, feshin hüküm ifade edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası sigortalıya geri verilir. Prim farkının süresinde istenilmemesi halinde fesih hakkı düşer. Söz konusu değişikliklere ilişkin ihbar yükümlüğünün yerine getirilmesinden önce meydana gelen olaylardan dolayı ödenmiş veya ödenecek tazminatlar için, değişikliğin bildirilmesinin kasıtlı olup olmamasına göre, C.2. maddesinin son fıkrası hükümleri uygulanır. Sigorta süresi içinde meydana gelen değişikliklerin rizikoyu hafifletici nitelikte olduğu ve bunun daha az prim alınmasını gerektirdiği anlaşılırsa, değişikliğin yapıldığı tarihten sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre için gün esasına göre hesaplanacak prim farkı sigortalıya geri verilir. Herhangi bir nedenle sigortanın feshedilmesi halinde sigortacı durumu Ulaştırma Bakanlığına ve İl Trafik Müdürlüğüne bildirir. C.4. Sigortalının Değişmesi, Faaliyetinin Sona Ermesi Sigortalının değişmesi halinde, poliçeden doğan bütün hak ve borçlar yeni sigortalıya geçer. Taşımacı yetki belgesinin iptali ya da taşıyıcının taşıma faaliyetini sona erdirmesi halinde, sigorta sözleşmesi kendiliğinden feshedilmiş sayılır. Bu durumda, yetki belgesinin iptal edildiği veya faaliyetin sona erdiği tarihten sigorta süresinin sonuna kadarki süreye karşılık gelen prim tutarı gün esası üzerinden hesaplanarak sigortalıya iade edilir. C.5. Tebliğ ve İhbarlar Sigortalının ihbar ve tebliğleri, sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla yapılır. Sigortacının ihbar ve tebliğleri de sigortalının poliçede gösterilen adresine; bu adresin değişmiş olması halinde, sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye bildirilen son adresine, aynı surette yapılır. Taraflara imza karşılığı olarak elden verilen mektup veya telgraf ile yapılan ihbar ve tebliğler de taahhütlü mektup hükmündedir. Sigortacı veya sigortalı tarafından yapılan ihbar ve tebliğler, alındığı tarihi izleyen gün hüküm ifade eder. C.6. Ticari ve Mesleki Sırların Saklı Tutulması Sigortacı ve sigortacı adına hareket edenler bu sözleşmenin yapılması nedeniyle sigortalıya ait öğrenecekleri ticari ve mesleki sırların saklı tutulmamasından doğacak zararlardan sorumludurlar. C.7. Zamanaşımı Sigorta sözleşmesinden doğan her türlü tazminat davası, hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlülerini öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve herhalde zarara neden olay tarihinden itibaren on yıl sonra zamanaşımına girer. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden oluşmuşsa ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununda bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmekte ise tazminat davasında bu zamanaşımı dikkate alınır. Sorumlu kişi hakkındaki zamanaşımını kesen sebepler, sigortacı hakkında, sigortacı hakkında zamanaşımını kesen sebepler de sorumlu kişi hakkında uygulanır. Bu sigortada, tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar. Diğer hususlar hakkında genel hükümler uygulanır. C.8. Yetkili Mahkeme Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketinin merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin ikametgahının bulunduğu yerdeki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki; sigortalı aleyhine açılacak davalarda ise davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemedir. C.9. Yürürlük Bu Genel Şartlar 19/01/2004 tarihinde yürürlüğe girer. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatı Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2004 Resmi Gazete Sayısı: 25350 Devlet Bakanlığından: 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre yapılacak Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortalarına aşağıdaki tarife ve talimat uygulanır. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolu Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası branşında faaliyette bulunan sigorta şirketleri tarafından yapılır. A. TARİFE 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan şehirlerarası ve uluslararası taşımacılar, taşıt türleri itibarıyla aşağıdaki teminatları almak zorundadır. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan gerekli gördüğü takdirde, tespit edeceği yabancı ülkelerde ortaya çıkabilecek zararları teminat kapsamı dışında tutabilir. 1. Teminat ve Prim Tutarları ______________________________ ____________________ __________________ | | Teminatlar (Milyon TL.) | | | |_____________________________ ____ | | | Taşıtın Türü |A- Tedavi Gideri |B- Sakatlanma ve Ölüm | | | |_____________ |____________________ |(Milyon TL.) | | |Kişi |Kaza |Kişi |Kaza | | | |Başına |Başına |Başına |Başına | | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | |Otomobil |40.000 | 280.000 |40.000 | 280.000 | 35 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Minibüs (8-14 koltuk ) |40.000 | 560.000 |40.000 | 560.000 | 85 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Otobüs (15-25 koltuk) |40.000 |1.000.000|40.000 | 1.000.000 | 105 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | |Otobüs(26 ve üstü koltuk) |40.000 |2.000.000|40.000 | 2.000.000 | 265 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | Sigorta şirketleri, aşağıda belirtilen talimatı dikkate alarak belirledikleri prim tutarlarını peşin olarak tahsil ederler. Sigorta şirketleri, prim tutarlarında bu tarife ve talimat dışında herhangi bir indirim yapamaz. 2. Hasarsızlık İndirimi ve Zamlı Prim Uygulaması Sigorta şirketleri aşağıda belirlenen basamak ve oranlara göre hasarsızlık indirimi veya zamlı prim uygulaması yapar. Basamak Prim Prim No İndirimi (%) Artırımı (%) Hasar Durumu ______ _________ ________ ____________ 7 20 - 3 üncü ve sonraki yıllar hasarsızlıkta 6 15 - 2 nci yıl hasarsızlıkta 5 10 - 1 inci yıl hasarsızlıkta 4 - - - 3 - 20 1 inci kazada 2 - 40 2 nci kazada 1 - 60 3 üncü ve sonrası kazalarda İlk kez sigorta yaptıranlardan, 4 üncü basamağa göre prim alınır. Sigorta süresi içinde hasar meydana gelmemesi halinde, müteakip sigorta sözleşmesinde uygulanacak prim indirimi oranı bir üst basamağa göre belirlenir. Sigorta süresi içinde meydana gelen her bir kaza için, müteakip sigorta sözleşmesinde uygulanacak prim artırımı oranı bir alt basamağa göre belirlenir. Zamlı prim uygulaması, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası kapsamında bir tazminat ödemesi yapılmadıkça söz konusu olmaz. 3. Sigortalının Değişmesi, İndirimlerin ve Artırımların Uygulanması Sigortalının değişmesi halinde, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre feshedilmeyip yeni sigortalı için devamı sağlanan sigorta sözleşmelerindeki mevcut indirim veya artırımlar korunur. Süre sonunda sigortanın yenilenmesi halinde, eski sigorta sözleşmesindeki indirim veya artırımlar dikkate alınmaz. Hasarsızlık indirimi ve zamlı prim uygulaması taşımacıyı takip eder. İndirime hak kazanmış veya zamlı prime tabi bir taşımacı, aracı başkasına devreder ve devredilen aracın sigorta süresi içinde aynı araç türünde başka bir taşımacı olarak yeni bir sigorta talep ederse indirim hakkı veya zamlı prim uygulaması devam ettirilir. Süre sonunda sigorta şirketinin değiştirilmesi halinde, prime uygulanacak indirim veya artırım oranının tespiti amacıyla, sigortalı; araç ruhsat sureti, yapılan son poliçe örneği ve önceki sigorta şirketinden temin edeceği “Hasar Durum Belgesi”ni sigorta yaptıracağı şirket veya acenteye ibraz etmekle yükümlüdür. Sigorta şirketi bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler için birinci basamaktan prim uygular. İlgili sigorta şirketleri, Hasar Durum Belgesini sigortayı yapacak şirketin, acentenin veya sigortalının talebi halinde derhal vermek zorundadır. Sigorta şirketleri, hasarsızlık indirimi veya hasar durumu nedeniyle zamlı prim uyguladıkları takdirde, sigorta sözleşmesinin kendilerinde kalan nüshası üzerine Hasar Durum Belgesi veren sigorta şirketinin unvanı, belgenin tarih ve sayısını yazmak ve Hasar Durum Belgelerini en az üç yıl saklamak zorundadırlar. Bir önceki sigorta sözleşmesinin bitim tarihinde yenilenmeyen sigorta sözleşmelerine hasarsızlık indirimi uygulanmaz. Sigorta sözleşmesinin, bitim tarihinden itibaren bir ay içinde yenilenmemesi durumunda, müteakip sigorta sözleşmesinde prim oranı iki alt basamağa göre belirlenir. 4. Kısa Süreli Sigortalar Sigorta süresi bir yıldır. Ancak, gerekli durumlarda bir yıldan kısa süreli sigorta sözleşmesi yapılabilir. Bir yıldan kısa süreli sigortalarda prim tutarı aşağıdaki çizelgeye göre tespit edilir: Sigorta süresi Yıllık primin ___________ _________ 1 aya kadar % 20'si 1-2 ay arası % 30'u 2-3 ay arası % 40'ı 3-4 ay arası % 50'si 4-5 ay arası % 60'ı 5-6 ay arası % 70'i 6 ay ve üzeri % 100'ü B. UYGULAMA TALİMATI 1. Taşımacı Sorumluluk Sigortası Belgesi Sigorta şirketleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince bastırılan, seri numarası ile sigorta şirketinin adının, poliçe numarası ve sigorta döneminin, taşımacının unvanının, taşıt türünün ve plakasının yazılı olduğu Taşımacı Sorumluluk Sigortası Belgesini sigorta sözleşmesi ile birlikte sigortalıya vermek zorundadır. Taşımacılar, sorumluluk sigortası belgelerini araçlarında kolayca görülebilir bir şekilde bulundurmak ve denetimlerde ibraz etmek zorundadır. Sorumluluk sigortası belgesi bulunmayan araçlar sigorta teminatı sağlanıncaya kadar trafikten men edilir. 2. Poliçe Kayıtları Sigorta şirketleri, düzenledikleri tüm zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası poliçelerine ait ayrıntılı bilgi kayıtlarını en çok bir haftalık gecikme ile elektronik ortamda güncel olarak tutmak zorundadır. 3. Acente Komisyonu Sigorta şirketleri tarafından acentelere, prim tutarının en fazla %10'u oranında komisyon ödenir. Acentelere bunun dışında teşvik komisyonu, kar komisyonu veya diğer herhangi bir isim altında ödeme yapılamaz. 4. Vergi ve Diğer Yükümlülükler Bu Tarife ve Talimata uygun olarak tespit edilen net primin; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununa göre % 5'i oranındaki gider vergisi ile diğer yükümlülükler sigorta ettirenden alınır. C. YÜRÜRLÜK Bu Tarife ve Talimat 19/01/2004 tarihinde saat 12:00'da yürürlüğe girer. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatı Resmi Gazete Tarihi: 19/01/2005 Resmi Gazete Sayısı: 25705 Devlet Bakanlığından 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre yapılacak Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasına aşağıdaki tarife ve talimat uygulanır. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolu Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası branşında faaliyette bulunan sigorta şirketleri tarafından yapılır. A. TARİFE 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan şehirlerararası taşımacılar, taşıt türleri itibarıyla aşağıdaki teminatları almak zorundadır. Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan gerekli gördüğü takdirde, tespit edeceği yabancı ülkelerde ortaya çıkabilecek zararları teminat kapsamına alabilir. ______________________________ ____________________ __________________ | | Teminatlar (Milyon TL.) | | | |_____________________________ ____ | | | Taşıtın Türü |A- Tedavi Gideri |B- Sakatlanma ve Ölüm | | | |_____________ |____________________ |(Milyon TL.) | | |Kişi |Kaza |Kişi |Kaza | | | |Başına |Başına |Başına |Başına | | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | |Otomobil |50.000 | 350.000 |50.000 | 350.000 | 37 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Minibüs (8-14 koltuk ) |50.000 | 700.000 |50.000 | 700.000 | 91 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Otobüs (15-25 koltuk) |50.000 |1.250.000|50.000 | 1.250.000 | 110 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Otobüs(26 ve üstü koltuk)|50.000 |2.500.000|50.000 | 2.500.000 | 271 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | A.1. Teminat ve Prim Tutarları Sigorta şirketleri, bu tarife ve talimatı dikkate alarak belirledikleri prim tutarlarını peşin olarak tahsil eder. Sigorta şirketleri, prim tutarlarında bu tarife ve talimat dışında herhangi bir indirim yapamaz. A.2. Hasarsızlık İndirimi ve Prim Artırımı Oranları Sigorta şirketleri aşağıda belirlenen basamak ve oranlara göre hasarsızlık indirimi veya prim artırımı uygulaması yapar. Basamak Hasarsızlık Prim Artırımı No indirimi (%) (%) ______ __________ __________ 7 20 - 6 15 - 5 10 - 4 - - 3 - 10 2 - 20 1 - 40 A.3. İndirimlerin ve Artırımların Uygulanması İlk kez sigorta yaptıranlardan 4 üncü basamağa göre prim alınır. Sigorta süresi içinde hasar meydana gelmemesi halinde, müteakip sigorta sözleşmesinde uygulanacak prim indirimi oranı bir üst basamağa göre belirlenir. Sigorta süresi içinde meydana gelen her bir kaza için, müteakip sigorta sözleşmesinde uygulanacak prim artırımı oranı bir alt basamağa göre belirlenir. Prim artırımı uygulaması, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası kapsamında bir tazminat ödemesi yapılmadıkça söz konusu olmaz. A.4. Sigortalının Değişmesi Prim indirimi veya prim artırımı uygulaması taşımacıyı takip eder. İndirime hak kazanmış veya prim artırımına tabi bir taşımacı, sigortaya konu aracı başkasına devreder ve devredilen aracın sigorta süresi içinde aynı araç türünde başka bir taşımacı olarak yeni bir sigorta talep ederse indirim hakkı veya prim artırımı uygulaması devam ettirilir. Taşımacının değişmesi halinde, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre feshedilmeyip yeni taşımacı için devamı sağlanan sigorta sözleşmelerindeki mevcut indirim veya artırımlar korunur. Süre sonunda sigortanın yenilenmesi halinde, eski sigorta sözleşmesindeki indirim veya artırımlar dikkate alınmaz. A.5. Sigortacının Değişmesi Süre sonunda sigorta şirketinin değiştirilmesi halinde, prime uygulanacak indirim veya artırım oranının tespiti amacıyla; taşımacı, araç ruhsat sureti, yapılan son poliçe örneği ve önceki sigorta şirketinden temin edeceği "Hasar Durum Belgesi"ni sigorta yaptıracağı şirket veya acenteye ibraz etmekle yükümlüdür. Sigorta şirketi bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler için birinci basamaktan prim uygular. İlgili sigorta şirketleri, Hasar Durum Belgesini sigortayı yapacak şirketin, acentenin veya sigortalının talebi halinde derhal vermek zorundadır. Sigorta şirketleri, hasarsızlık indirimi veya prim artırımı uyguladıktan takdirde, sigorta sözleşmesinin kendilerinde kalan nüshası üzerine Hasar Durum Belgesi veren sigorta şirketinin unvanı, belgenin tarih ve sayısını yazmak ve Hasar Durum Belgelerini en az üç yıl saklamak zorundadır. A.6. Zamanında Yenilenmeyen Sigorta Sözleşmeleri Hasarsızlık indirimine hak kazanan taşımacının sigorta sözleşmesini bitim tarihinde yenilememesi durumunda müteakip sigorta sözleşmesinde dördüncü basamaktan prim uygulanır. Bu taşımacının sigorta sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren yenileme işlemini gerçekleştirmediği her otuz gün için müteakip sigorta sözleşmesinde prim oranı bir basamak indirilir. Yenilememe durumunda uygulanacak bir alt basamak yok ise bu taşımacıya uygulanacak prim basamağı, birinci basamakta yer alan prim oranına yüzde 10 ilave edilerek hesaplanır. Prim artırımı uygulanan taşımacının sigorta sözleşmesini bitim tarihinde yenilememesi durumunda, müteakip sigorta sözleşmesinde prim artırımı oranı bir alt basamağa göre belirlenir. Bu taşımacının sigorta sözleşmesinin bitim tarihinden İtibaren yenileme işlemini gerçekleştirmediği her otuz gün için müteakip sigorta sözleşmesinde prim oranı bir basamak daha indirilir. Yenilememe durumunda uygulanacak bir alt basamak yok ise bu taşımacıya uygulanacak prim basamağı, birinci basamakta yer alan prim oranına yüzde 10 ilave edilerek hesaplanır. A.7. Kısa Süreli Sigortalar Sigorta süresi bir yıldır. Ancak, gerekli durumlarda bir yıldan kısa süreli sigorta sözleşmesi yapılabilir. Bir yıldan kısa süreli sigortalarda prim tutarı aşağıdaki çizelgeye göre tespit edilir: Sigorta süresi Yıllık primin __________ __________ 1 aya kadar % 20'si 1-2 ay arası % 30'u 2-3 ay arası % 40'ı 3-4 ay arası % 50'si 4-5 ay arası % 60'ı 5-6 ay arası % 70'i 6 ay ve üzeri % 100'ü B. UYGULAMA TALİMATI B.1. Taşımacı Sorumluluk Sigortası Belgesi Sigorta şirketleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince bastırılan, seri numarası ile sigorta şirketinin adının, poliçe numarası ve sigorta döneminin, taşımacının unvanının, taşıt türünün ve plakasının yazılı olduğu Taşımacı Sorumluluk Sigortası Belgesini sigorta sözleşmesi ile birlikte sigortalıya vermek zorundadır. Taşımacılar, sorumluluk sigortası belgelerini araçlarında kolayca görülebilir bir şekilde bulundurmak ve denetimlerde ibraz etmek zorundadır. Sorumluluk sigortası belgesi bulunmayan araçlar sigorta teminatı sağlanıncaya kadar trafikten men edilir. B.2. Poliçe Kayıtları Sigorta şirketleri, düzenledikleri tüm zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası poliçelerine ait ayrıntılı bilgi kayıtlarını en çok bir haftalık gecikme ile elektronik ortamda güncel olarak tutmak zorundadır. B.3. Acente Komisyonu Sigorta şirketleri tarafından acentelere, prim tutarının en fazla %10'u oranında komisyon ödenir. Acentelere bunun dışında teşvik komisyonu, kar komisyonu veya diğer herhangi bir isim altında ödeme yapılamaz. B.4. Vergi ve Diğer Yükümlülükler Bu Tarife ve Talimata uygun olarak tespit edilen net primin; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununa göre % 5'i oranındaki gider vergisi ile diğer yükümlülükler sigorta ettirenden alınır. C. YÜRÜRLÜK Bu Tarife ve Talimat 19/01/2005 tarihinde yürürlüğe girer. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatı Resmi Gazete Tarihi: 29/12/2005 Resmi Gazete Sayısı: 26038 Devlet Bakanlığından: 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre yapılacak Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasına aşağıdaki tarife ve talimat uygulanır. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolu Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası branşında faaliyette bulunan sigorta şirketleri tarafından yapılır. A. TARİFE 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan şehirlerararası taşımacılar, taşıt türleri itibarıyla aşağıdaki teminatları almak zorundadır. Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan gerekli gördüğü takdirde, tespit edeceği yabancı ülkelerde ortaya çıkabilecek zararları teminat kapsamına alabilir. ______________________________ ____________________ __________________ | | Teminatlar (Milyon TL.) | | | |_____________________________ ____ | | | Taşıtın Türü |A- Tedavi Gideri |B- Sakatlanma ve Ölüm | | | |_____________ |____________________ |(Milyon TL.) | | |Kişi |Kaza |Kişi |Kaza | | | |Başına |Başına |Başına |Başına | | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | |Otomobil |50.000 | 350.000 |50.000 | 350.000 | 37 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Minibüs (8-14 koltuk ) |50.000 | 700.000 |50.000 | 700.000 | 91 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Otobüs (15-25 koltuk) |50.000 |1.250.000|50.000 | 1.250.000 | 110 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | | Otobüs(26 ve üstü koltuk)|50.000 |2.500.000|50.000 | 2.500.000 | 271 | |____________________ |______ |______ |______ |_____________ |_____________ | A.1. Teminat ve Prim Tutarları Sigorta şirketleri, bu tarife ve talimatı dikkate alarak belirledikleri prim tutarlarını peşin olarak tahsil eder. Sigorta şirketleri, prim tutarlarında bu tarife ve talimat dışında herhangi bir indirim yapamaz. A.2. Hasarsızlık İndirimi ve Prim Artırımı Oranları Sigorta şirketleri aşağıda belirlenen basamak ve oranlara göre hasarsızlık indirimi veya prim artırımı uygulaması yapar. Basamak Hasarsızlık Prim Artırımı No indirimi (%) (%) ______ __________ __________ 7 20 - 6 15 - 5 10 - 4 - - 3 - 10 2 - 20 1 - 40 A.3. İndirimlerin ve Artırımların Uygulanması İlk kez sigorta yaptıranlardan 4 üncü basamağa göre prim alınır. Sigorta süresi içinde hasar meydana gelmemesi halinde, müteakip sigorta sözleşmesinde uygulanacak prim indirimi oranı bir üst basamağa göre belirlenir. Sigorta süresi içinde meydana gelen her bir kaza için, müteakip sigorta sözleşmesinde uygulanacak prim artırımı oranı bir alt basamağa göre belirlenir. Prim artırımı uygulaması, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası kapsamında bir tazminat ödemesi yapılmadıkça söz konusu olmaz. Bir araç işletenine ait birden fazla motorlu aracın bulunması ya da birden fazla motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, her bir araç için ayrı sigorta sözleşmesi yaptırılır ve uygulanacak olan prim basamağı her bir araç için tespit edilir. A.4. Sigortalının Değişmesi Prim indirimi veya prim artırımı uygulaması taşımacıyı takip eder. İndirime hak kazanmış veya prim artırımına tabi bir taşımacı, sigortaya konu aracı başkasına devreder ve devredilen aracın sigorta süresi içinde aynı araç türünde başka bir taşımacı olarak yeni bir sigorta talep ederse indirim hakkı veya prim artırımı uygulaması devam ettirilir. Taşımacının değişmesi halinde, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre feshedilmeyip yeni taşımacı için devamı sağlanan sigorta sözleşmelerindeki mevcut indirim veya artırımlar korunur. Süre sonunda sigortanın yenilenmesi halinde, eski sigorta sözleşmesindeki indirim veya artırımlar dikkate alınmaz. A.5. Sigortacının Değişmesi Süre sonunda sigorta şirketinin değiştirilmesi halinde, prime uygulanacak indirim veya artırım oranının tespiti amacıyla; taşımacı, araç ruhsat sureti, yapılan son poliçe örneği ve önceki sigorta şirketinden temin edeceği "Hasar Durum Belgesi"ni sigorta yaptıracağı şirket veya acenteye ibraz etmekle yükümlüdür. Sigorta şirketi bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler için birinci basamaktan prim uygular. İlgili sigorta şirketleri, Hasar Durum Belgesini sigortayı yapacak şirketin, acentenin veya sigortalının talebi halinde derhal vermek zorundadır. Sigorta şirketleri, hasarsızlık indirimi veya prim artırımı uyguladıkları takdirde, sigorta sözleşmesinin kendilerinde kalan nüshası üzerine Hasar Durum Belgesi veren sigorta şirketinin unvanı, belgenin tarih ve sayısını yazmak ve Hasar Durum Belgelerini en az üç yıl saklamak zorundadır. A.6. Zamanında Yenilenmeyen Sigorta Sözleşmeleri Hasarsızlık indirimine hak kazanan taşımacının sigorta sözleşmesini bitim tarihinde yenilememesi durumunda müteakip sigorta sözleşmesinde dördüncü basamaktan prim uygulanır. Bu taşımacının sigorta sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren yenileme işlemini gerçekleştirmediği her otuz gün için müteakip sigorta sözleşmesinde prim oranı bir basamak indirilir. Yenilememe durumunda uygulanacak bir alt basamak yok ise bu taşımacıya uygulanacak prim basamağı, birinci basamakta yer alan prim oranına yüzde 10 ilave edilerek hesaplanır. Prim artırımı uygulanan taşımacının sigorta sözleşmesini bitim tarihinde yenilememesi durumunda, müteakip sigorta sözleşmesinde prim artırımı oranı bir alt basamağa göre belirlenir. Bu taşımacının sigorta sözleşmesinin bitim tarihinden İtibaren yenileme işlemini gerçekleştirmediği her otuz gün için müteakip sigorta sözleşmesinde prim oranı bir basamak daha indirilir. Yenilememe durumunda uygulanacak bir alt basamak yok ise bu taşımacıya uygulanacak prim basamağı, birinci basamakta yer alan prim oranına yüzde 10 ilave edilerek hesaplanır. A.7. Kısa Süreli Sigortalar Sigorta süresi bir yıldır. Ancak, gerekli durumlarda bir yıldan kısa süreli sigorta sözleşmesi yapılabilir. Bir yıldan kısa süreli sigortalarda prim tutarı aşağıdaki çizelgeye göre tespit edilir: Sigorta süresi Yıllık primin __________ __________ 1 aya kadar % 20'si 1-2 ay arası % 30'u 2-3 ay arası % 40'ı 3-4 ay arası % 50'si 4-5 ay arası % 60'ı 5-6 ay arası % 70'i 6 ay ve üzeri % 100'ü Kısa vadeli sigorta sözleşmelerine hasarsızlık indirimi uygulanmaz. Ancak, bu sözleşmelere prim artırımı uygulaması yapılır. Kısa vadeli sigorta sözleşmelerini müteakip düzenlenecek yeni sigorta sözleşmesinin yıllık olması durumunda hasarsızlık indirimi uygulanmaz. Ancak, bu sözleşmelere prim artırımı uygulaması yapılır. B. UYGULAMA TALİMATI B.1. Taşımacı Sorumluluk Sigortası Belgesi Sigorta şirketleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince bastırılan, seri numarası ile sigorta şirketinin adının, poliçe numarası ve sigorta döneminin, taşımacının unvanının, taşıt türünün ve plakasının yazılı olduğu Taşımacı Sorumluluk Sigortası Belgesini sigorta sözleşmesi ile birlikte sigortalıya vermek zorundadır. Taşımacılar, sorumluluk sigortası belgelerini araçlarında kolayca görülebilir bir şekilde bulundurmak ve denetimlerde ibraz etmek zorundadır. Sorumluluk sigortası belgesi bulunmayan araçlar sigorta teminatı sağlanıncaya kadar trafikten men edilir. B.2. Poliçe Kayıtları Sigorta şirketleri, düzenledikleri tüm zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası poliçelerine ait ayrıntılı bilgi kayıtlarını en çok bir haftalık gecikme ile elektronik ortamda güncel olarak tutmak zorundadır. B.3. Acente Komisyonu Sigorta şirketleri tarafından acentelere, prim tutarının en fazla %10'u oranında komisyon ödenir. Acentelere bunun dışında teşvik komisyonu, kar komisyonu veya diğer herhangi bir isim altında ödeme yapılamaz. B.4. Vergi ve Diğer Yükümlülükler Bu Tarife ve Talimata uygun olarak tespit edilen net primin; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununa göre %5'i oranındaki gider vergisi ile diğer yükümlülükler sigorta ettirenden alınır. C. YÜRÜRLÜK Bu Tarife ve Talimat 01/01/2006 tarihinde yürürlüğe girer. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Tarife ve Talimatı Resmi Gazete Tarihi: 24/03/2004 Resmi Gazete Sayısı: 25412 Devlet Bakanlığından: 25/02/2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2004/6789 sayılı Kararnamenin eki Karara göre yapılacak "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası"na aşağıdaki tarife ve talimat uygulanır. Türkiye'de karayolu motorlu araçlar mali sorumluluk sigortası branşında ruhsatı olan bütün sigorta şirketleri, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasını yapmakla yükümlüdür. A. TARİFE Teminat tutarları, taşımanın yapıldığı motorlu kara taşıtındaki görevli sürücü ve yardımcıları ile yolcu koltuk başına, aşağıdaki şekilde belirlenmiştir: a) Tedavi Giderleri : 40 milyar TL. b) Sakatlanma ve Ölüm : 40 milyar TL. Tedavi giderlerinin başka sigorta sözleşmeleri ile teminat altına alınmış olması durumunda, söz konusu giderler öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta primleri, sigorta şirketlerince serbestçe belirlenir. Bu Tarife ve Talimatın yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak sigorta sözleşmeleri, yukarıdaki teminatlar üzerinden yapılır. Ancak, sözleşme süresi içinde, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan tarafından teminat tutarları artırıldığı takdirde, eski teminat tutarları üzerinden sigortası yapılmış ve süresi devam eden sigorta sözleşmesine sahip yolcu taşımacıları, sigorta şirketlerine başvurarak yeni teminatlar üzerinden karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası zeyilnamelerini bu Tarife ve Talimatın yürürlük tarihinden itibaren 15 gün içinde almak zorundadır. Zeyilname yapılmayan ve teminatları yeni limitlere getirilmeyen sigorta sözleşmelerinde, sigorta şirketlerinin sorumluluğu eski teminat tutarları ile sınırlıdır. Sigorta sözleşmesine bağlı olarak sigorta ettirene yüklenmiş veya yüklenecek vergi, resim, harç ve diğer yükümlülükler sigorta ettirenden alınır. B. TALİMAT Bu sigorta, şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı teminat altına alır. Taşımacılığın yapıldığı her bir motorlu kara taşıtı için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenir ve sigorta sözleşmesine ait kısa bilgiler ile sigortacının adı ve açık adresini belirten bir levha taşıtın iç tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerde bulundurulur. C. YÜRÜRLÜK Bu Tarife ve Talimat 25/03/2004 tarihinde saat 12:00'da yürürlüğe girer. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Tarife ve Talimatı Resmi Gazete Tarihi: 23/03/2005 Resmi Gazete Sayısı: 25764 Devlet Bakanlığından 25/02/2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2004/6789 sayılı Kararnamenin eki Karara göre yapılacak "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası"na aşağıdaki tarife ve talimat uygulanır. Türkiye'de karayolu motorlu araçlar mali sorumluluk sigortası branşında ruhsatı olan bütün sigorta şirketleri, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasını yapmakla yükümlüdür. A. TARİFE Teminat tutarları, taşımanın yapıldığı motorlu kara taşıtındaki görevli sürücü ve yardımcıları ile yolcu koltuk başına, aşağıdaki şekilde belirlenmiştir: a) Tedavi giderleri: 50.000.- YTL b) Sakatlanma ve ölüm: 50.000.- YTL Tedavi giderlerinin başka sigorta sözleşmeleri ile teminat altına alınmış olması durumunda, söz konusu giderler öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta primleri, sigorta şirketleri tarafından belirlenir. Bu tarife ve talimatın yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak sigorta sözleşmeleri, yukarıdaki teminatlar üzerinden yapılır. Ancak, sözleşme süresi içinde, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan tarafından teminat tutarları artırıldığı takdirde, eski teminat tutarları üzerinden sigortası yapılmış ve süresi devam eden sigorta sözleşmesine sahip yolcu taşımacıları, sigorta şirketlerine başvurarak yeni teminatlar üzerinden karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası zeyilnamelerini bu tarife ve talimatın yürürlük tarihinden itibaren 15 gün içinde almak zorundadır. Zeyilname yapılmayan ve teminatları yeni limitlere getirilmeyen sigorta sözleşmelerinde, sigorta şirketlerinin sorumluluğu eski teminat tutarları ile sınırlıdır. Sigorta sözleşmesine bağlı olarak sigorta ettirene yüklenmiş veya yüklenecek vergi, resim, harç ve diğer yükümlülükler sigorta ettirenden alınır. B. TALİMAT Bu sigorta, şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı teminat altına alır. Taşımacılığın yapıldığı her bir motorlu kara taşıtı için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenir ve sigorta sözleşmesine ait kısa bilgiler ile sigortacının adı ve açık adresini belirten bir levha taşıtın iç tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerde bulundurulur. C. YÜRÜRLÜK Bu Tarife ve Talimat 25/03/2005 tarihinde saat 12:00'da yürürlüğe girer. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Tarife ve Talimatı Resmi Gazete Tarihi: 29/12/2005 Resmi Gazete Sayısı: 26038 Devlet Bakanlığından: 25/02/2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2004/6789 sayılı Kararnamenin eki Karara göre yapılacak "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası"na aşağıdaki tarife ve talimat uygulanır. Türkiye'de karayolu motorlu araçlar mali sorumluluk sigortası branşında ruhsatı olan bütün sigorta şirketleri, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasını yapmakla yükümlüdür. A. TARİFE Teminat tutarları, taşımanın yapıldığı motorlu kara taşıtındaki görevli sürücü ve yardımcıları ile yolcu koltuk başına, aşağıdaki şekilde belirlenmiştir: a) Tedavi giderleri : 57.500.- YTL b) Sakatlanma ve ölüm : 57.500.- YTL Tedavi giderlerinin başka sigorta sözleşmeleri ile teminat altına alınmış olması durumunda, söz konusu giderler öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta primleri, sigorta şirketleri tarafından belirlenir. Bu tarife ve talimatın yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak sigorta sözleşmeleri, yukarıdaki teminatlar üzerinden yapılır. Ancak, sözleşme süresi içinde, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan tarafından teminat tutarları artırıldığı takdirde, eski teminat tutarları üzerinden sigortası yapılmış ve süresi devam eden sigorta sözleşmesine sahip yolcu taşımacıları, sigorta şirketlerine başvurarak yeni teminatlar üzerinden karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası zeyilnamelerini bu tarife ve talimatın yürürlük tarihinden itibaren 15 gün içinde almak zorundadır. Zeyilname yapılmayan ve teminatları yeni limitlere getirilmeyen sigorta sözleşmelerinde, sigorta şirketlerinin sorumluluğu eski teminat tutarları ile sınırlıdır. Sigorta sözleşmesine bağlı olarak sigorta ettirene yüklenmiş veya yüklenecek vergi, resim, harç ve diğer yükümlülükler sigorta ettirenden alınır. B. TALİMAT Bu sigorta, şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuları, sürücüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar geçen seyahat süresi içinde, duraklamalar da dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı teminat altına alır. Taşımacılığın yapıldığı her bir motorlu kara taşıtı için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenir ve sigorta sözleşmesine ait kısa bilgiler ile sigortacının adı ve açık adresini belirten bir levha taşıtın iç tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerde bulundurulur. C. YÜRÜRLÜK Bu Tarife ve Talimat 01/01/2006 tarihinde yürürlüğe girer. _______________________ |
|
|
|
|