|
19/01/08, 15:55 PM
|
#1 (permalink) |
Gençlik Dönemi Ve Kimlik Oluşumu
Sosyal Davranış Tek başınızayken yaptığınız bir davranışı, her durumda, çevrenizde başka insanlar varken de yapabiliyor musunuz? Bireyin toplumdan etkilenerek davranışlarını değiştirmesi, toplumun bireyi etkileyerek değiştirmesi, bir uyarıcıya ortak ya da benzer tepkiler göstermesi sürecini inceleyen bilime sosyal psikoloji denir. Sosyal psikolojinin bir ucunda toplum, yani sosyoloji, diğer ucunda birey, yani psikoloji vardır. Sosyal psikolojinin ilgilendiği konunun bir yönü sosyal davranıştır. Sosyal davranış bireyin başka kişi ya da kişilerden etkilenerek davranışta bulunmasıdır. Sosyal Etki ve Uyma Davranışları Toplumun , bireyin davranışlarının biçimlenmesine ve değişmesine yaptığı etki sosyal etkidir. Sosyal etki genelde iki biçimde gerçekleşir. Birey, başka kişi ya da kişilerle yüzyüze ilişkiler içindeyken etkilenir ve davranışlarını biçimlendirir. Birey, başka kişi ya da kişilerin fiziksel varlığı olmaksızın onların önceden oluşturduğu duygu ve düşüncelerinden etkilenerek davranışlarını biçimlendirir. Sosyal etki sonucunda bireylerde gruba uyma davranışı oluşur. Bireyin düşünce ve davranışlarını, üyesi olduğu grubun düşünce ve davranışlarına göre biçimlendirmesine gruba uyma denir. O halde, bireylerin içinde bulundukları gruba uygun olarak konuşmaları, giyinmeleri, birer gruba uyma davranışıdır. Uyma Davranışını Etkileyen Etkenler Grup büyüklüğü : Grupta uyma davranışı gösteren birey sayısı ne kadar çoksa gruba uyma artar. Örneğin; İşportacının başında toplanan insan sayısı ne kadar çoksa çevreden geçen insanların gruba katılması o denli artar. Grubun söz birliği yapması : Grup, uyma davranışında anlayış birliği yapmışsa, grup üyeleri kendilerini gruba uymada daha zorunlu hisseder. Grupta saygın ve güvenilir kişilerin bulunması : Grubu oluşturan bireyler arasında konusunda uzman ve saygın kişiler varsa, grup güven veriyorsa uyma davranışı artar. Yüz yüze ilişkide bulunma : Grubu oluşturan insanlarla fiziki olarak aynı ortamda bulunmak, grup üyesinin uyma davranışını artırır. Gruba Uyma Biçimleri İkna olma : Grup, üyelerinde gruba uymayı gerçekleştirirken onları grubun kararları konusunda ikna edebilir. Örneğin, öğretmen çalışmayan bir öğrencisini çalışmanın sağlayacağı yararları anlatıp, onun çalışması konusunda ikna edebilir. İtaat etme (Boyun eğme) : Bireyin kendi istemediği halde başkaları istiyor diye ödül beklentisi ya da ceza korkusu ile gruba uymasıdır. Örneğin; istemediği halde öğretmenden korktuğu için ders çalışan öğrenci itaat ediyordur. Özdeşleşme : Bireyin özendiği, beğendiği bir kişiye öykünerek gruba uyması özdeşleşmedir. Örneğin; Öğretmenini seven, takdir eden biri sınıfta onun gibi davranıyorsa gruba uymada özdeşleme etkili olmuştur. Benimseme : Bireyin gruba, grubun düşünce ve davranışlarına gerçekten inandığı için uymasıdır. Örneğin; Öğrenci sınıfta kurallara uymanın doğru bir davranış olduğuna inanarak davranışlarını biçimlendirebilir. Grubun Birey Davranışı Üzerindeki Etkileri Birey gruba uyma davranışı yüzünden gruptan etkilenebildiği gibi, grup içindeyken tek başına olduğundan farklı davranışlarda bulunabilir. Grubun, birey davranışları üzerindeki etkilerinden bazıları şunlardır : - Sosyal Hızlandırma : İçinde yaşanılan grubun bireyin performansını artırmasıdır. Sosyal hızlandırma daha çok grup bireyleri arasında yarışmacı bir özelliğin olması durumunda gerçekleşir. Örneğin, öğrencilerin daha iyi not almak için yarıştığı gruba katılan yeni bir öğrenci ortamdan etkilenerek kendini başarılı olmaya zorlar. - Sosyal Ket Vurma : İçinde yaşanılan grubun bireyin performansını düşürmesidir. Bazı durumlarda diğer insanların varlığı başarıyı azaltabilir. Sosyal ket vurma daha çok tutucu gruplarda gerçekleşir. Örneğin; Başkalarının yanında kendini göstermenin ayıp sayıldığı köy gruplarında birey, var olan yetenekleri ortaya koymaktan çekinebilir. - Riske Girme : Bireyin grup içindeyken kendini riske atmasıdır. Riske girme bireyin yaptığı davranışlarla büyük kazançlara ulaşmanın yanında büyük kayıpları da göze almayı gerektirir. Birey grup içindeyken bunu daha çok göze alır. Çoğu kez birey tek başınayken riski göze alamaz. Örneğin; Yüksek bir tramplenden havuza atlamayı tek başınayken göze alamayan birey, çevresindeki insanların varlığından etkilenerek bu davranışı yapabilir. - Kimlik Belirsizliği : Bireyin tek başınayken yapamadıklarını grup içinde yapmasıdır. Örneğin; Tek başınayken korkak ve çekingen olan bir genç, mahalle arkadaşları ile birlikteyken kavgacı ve kabadayıca davranışlar gösterebilir. Grup Çeşitleri Birden fazla insanın iletişim ve etkileşimi içinde amaçlı, örgütlü ve kurallı bir biçimde bir araya gelmesi grup oluşturur. Sosyal psikoloji açısından grup çeşitleri : Grup içinde yer alan bireylerin iletişim ve etkileşimdeki derece biçimlerine, üyelerin gruba katkılarına, iş verimi ve sorumlulukların farklılaşmasına göre gruplar farklı biçimlerde oluşurlar. Başlıca grup biçimleri şunlardır : - Daire biçimi gruplar : Yönetici ya da önderin bulunmadığı, üyelerinin görev ve sorumluluk sınırların belirginleşmediği gruplardır. Bu tür gruplarda arkadaşlık ilişkileri güçlü, iş verimi ve başarı düşüktür. Grup üyeleri arasında dayanışma güçlü, ortak davranış kalıpları etkilidir. - Zincir biçimi gruplar : Grup üyeleri arasında teke tek ilişkiler vardır grubun bütününün iletişimi yoktur. - Y biçimi gruplar : Bir önder ya da yönetici ile iletişim içinde bulunan ve iki, üç kişilik alt gruplardan oluşan gruptur. - Tekerlek biçimi gruplar : Doğrudan ya da dolaylı olarak merkezdeki bir önder ya da yöneticiye bağlı olan gruplardır. Bu tür gruplarda önder üyelerin görev ve sorumluluk alanlarının sınırlarını belirler. Grubun başarısı ve verimi yöneticinin grupla kurduğu iletişim dercesine bağlıdır. Liderlik İçinde bulunduğu grup ya da toplumu, tutum, davranış ve düşünceleri ile etkileyip yönlendiren kişi lider (önder) dir. Otokratik (yetkeci) liderlik : Geleneksel bağların güçlü olduğu grup ya da toplumlarda görülen otokratik liderler tüm yetki ve gücü ellerinde tutmak isterler. Grup üyeleri ile ilişkileri sınırlı, astüst ilişkisi önemlidir. Liderin kararları gruba yukardan aşağı uygulanır, disiplin önemlidir, lider eleştirilere kapalıdır. Demokratik liderlik : Demokratik grup ya da toplumlarda yetişen demokratik liderler gücünü gruptan alır ve grubun desteği ile etkinliğini sürdürür. Grup üyelerinin lidere karşı güveni ve saygısı vardır. Lider kişisel olarak grup üyelerine anlayışlı ve hoşgörülüdür. Grup kararları grup üyeleri ile tartışılarak birlikte alınır. Tutumlar ve Sosyal Davranış Kişi, nesne ya da durumla ilgili olarak düzenli ve sürekli olan inanç ve duygulara tutum denir. Önyargı ise, bireyin bir konuda yeterli kanıtı olmaksızın ve karşıt görüşleri destekleyen durumların olmasına karşın, değişmeyen tutumlarıdır. - Tutumlar ve önyargılar olumlu da olabilir, olumsuz da. - Tutumların ve ön yargıların oluşmasında bireyin içinde yaşadığı grubun özellikleri önemli rol oynar. - Tutumlar zamanla değişebilir. Önyargıların değişmesi daha zor olur. Bireyin zaman zaman da tutumuyla davranışı arasında çelişki olabilir. Sosyal Algı Bireyin içinde yaşadığı toplumun etkisi ile kişi, nesne ya da durumları algılayıp tutumlar oluşturmasına sosyal algı denir. Örneğin, bir genç sempati duyduğu siyasal parti ile ilgili tutumunu ailesinin etkisiyle oluşturabilir. Sosyal algı, algı dayanağına göre biçimlenir. Bir inanç, düşünce ve eylemi biçimlendirip bunu denetleyen etkenler algı dayanağıdır. Gençlik Dönemi ve Kimlik Oluşumu Gençlik Dönemi İnsanların çocukluk döneminden çıkıp yetişkinlik dönemine geçişine kadar ki dönemi gençlik dönemidir. Dünya standartları, genelde, bunu 12 – 24 yaş arası kabul eder. Gençlik dönemi, insanın yetişkinlik dönemindeki özelliklerini biçimlendiren temel belirleyicidir. Bu dönemde genç, bir yandan bedensel gelişme ve değişme yaşarken öte yandan buna bağlı olarak ruhsal ve toplumsal gelişme ve değişme yaşar. Kimlik Oluşumu Toplumsal bir varlık olan insanın kendine özgü özelliklerinin toplamı bireyin kimliğidir. Kimlik, bireyin kendisi olmalıdır. Kimlik oluşumu, bireyin yaşamı boyunca biçimlenen bir süreçtir. Ancak, kimlik oluşumunda gençlik dönemi önemli bir yere sahiptir. Kimlik Oluşumu İle İlgili Sorunlar Kimlik Bunalımı : Bireyin özellikle ergenlik döneminde kendi kimliğini oluşturmak için verdiği mücadeledir. Kimlik Kargaşası : Kimlik bunalımının uzun sürmesi sonucu gencin düşünce, duygu, davranış ve tutumlarında kendine özgü bir yol çizememesidir. Ne olacağını, kim olduğunu, nelere inanması gerektiğini belirlemeyen genç kimlik kargaşası yaşar. Kimlik ve Ruh Sağlığı : Kimlik kargaşası yaşayan gencin bunu çözememesi sonucu ruh sağlığı bozulur. Kendini değersiz hisseder, irade güçsüzlüğü görülür, yaşam anlamını yitirir, sıkıcılaşır, hatta intihar eğilimleri ortaya çıkar. _______________________ |
|
|
|
 |
| Sosyal Paylaşım Kısayolları |
| Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir) | |
| Seçenekler | |
| ------------------------------------------------------------- | |
| Stil | |
|
|
Benzer Konular
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevaplar | Son Mesaj |
| Manisa'da Gençlik ve Spor | TrusTy | Türkiyem | 0 | 22/02/07 12:36 PM |
Normal
