Cehennemdeki Azap Ortamı

Cehenneme Götürülme

Cehennem Allah’ın "Kahhar" (Kahredici) "Cebbar" (istediğini zorla yaptıran) "Muntakim" (intikam alıcı) gibi isimlerinin sonsuza dek tecelli edeceği yerdir. İnkarcı insana her yönden acı vermek için özel bir yaratılışla yaratılmıştır. Kuran ayetlerinde cehennem yaşayan bir canlı gibi tasvir edilir. Bu canlı inkarcılara karşı öfke nefret hınç ve istekle doludur. Yaratıldığı günden beri Yaratıcımızı inkar eden inkarcılardan intikam almayı beklemektedir. Cehennem ayetlerde bildirildiğine göre "insana delicesine susamıştır". (Müddessir Suresi 29) Dini yalanlayanları gördüğünde öfkesinin şiddetinden parçalanacak gibi olur. Bu ateşin yaratılışının bir amacı vardır; kahredici bir azap vermek. O da görevini yapacak acıların en büyüğünü verecektir.

İnkar edenler Allah’ın huzurunda hesaba çekildikten sonra kitaplarını sol yanlarından alırlar. Bu an sonsuza dek içinde kalacakları cehenneme sürülecekleri andır. İnkarcılar için hiçbir kaçışimkanı yoktur. Hazır bulundurulan milyarlarca insanın meydana getirdiği mahşer kalabalığı bu insanlar için bir kurtuluşya da gözden kaçma imkanı oluşturmaz. Kimse bu kalabalığın arasına karışıp kendisini unutturamaz kaybettiremez. Her kişi kendisi için görevlendirilmişbir şahit bir de sürücü melekle gelir. Allah ayetlerinde şöyle buyurmaktadır:

Sur’a da üfürülmüştür. İşte bu tehdidin (gerçekleştiği) gündür.

(Artık) Her bir nefis yanında bir sürücü ve bir şahid ile gelmiştir.

Andolsun sen bundan gaflet içindeydin; işte Biz de senin üzerindeki örtüyü açıp-kaldırdık. Artık bugün görüş-gücün keskindir.

Onun yakını olan (ve yanından ayrılmayan melek) dedi ki: "İşte bu yanımda hazır durumda olan şey."

Siz ikiniz (ey melekler) her inatçı nankörü atın cehennemin içine

Hayra engel olan saldırgan şüpheciyi

Ki o Allah’la beraber başka bir İlah edinmişti. Artık ikiniz onu en şiddetli olan azabın içine atın. (Kaf Suresi 20-26)

İşte inkarcılar bu korkunç yere doğru yüzüstü sürüklenerek götürülürler. Kuran’da bildirildiğine göre "bölük bölük" cehenneme doğru sevk edilirler. Ancak daha ulaşmadan uzaktan cehennemin korkusu yürekleri sarar. Çünkü cehennemin dehşet verici homurtusu ve uğultusu uzaktan duyulur:

...kaynayıp-feveran ederken onun korkunç homurtusunu işitirler. Öfkesinin şiddetinden neredeyse patlayıp parçalanacak... (Mülk Suresi 7-8)

Furkan Suresi’nin 12. ayetinde ateşin inkarcıları "uzak bir yerden gördüğü" ve "gazablı öfke"ye kapıldığı bildirilir.

Ayetlere göre inkarcılar dirilişle birlikte başlarına gelecekleri hissetmeye başlarlar. Boyunları aşağılanmaktan ve utançtan ötürü bükülmüştür. Başları düşmüş dostsuz yardımcısız kalmış gururları kırılmış çökmüşdurumdadırlar. Utançlarından dolayı başlarını kaldırmadan gözlerinin ucuyla bakarlar. Onların bu çaresizlik içindeki durumları Kuran’da şöyle haber verilir:

Onları görürsün; zilletten başları önlerine düşmüşbir halde ona (ateşe) sunulurlarken göz ucuyla sezdirmeden bakarlar. İman edenler de: "Gerçekten hüsrana uğrayanlar kıyamet günü hem kendi nefislerini hem yakın akraba (veya yandaş)larını da hüsrana uğratmışlardır" dediler. Haberiniz olsun; gerçekten zalimler kalıcı bir azab içindedirler. (Şura Suresi 45)

Cehenneme Giriş Karşılanma ve Cehennemin Katları

Allah’ı inkar ederek Rabbimiz’in dinine göre bir yaşam sürmeyenlerin cehennemin kapısına vardıklarında yaşayacakları Kuran’da şöyle haber verilir:

İnkar edenler cehenneme bölük bölük sevk edildiler. Sonunda oraya geldikleri zaman kapıları açıldı ve onlara (cehennemin) bekçileri dedi ki: "Size Rabbiniz’in ayetlerini okuyan ve bugünle karşılaşacağınızı (söyleyip) sizi uyaran elçiler gelmedi mi?" Onlar: "Evet" dediler. Ancak azab kelimesi kafirlerin üzerine hak oldu. Dediler ki: "İçinde ebedi kalıcılar olarak cehennemin kapılarından (içeri) girin. Büyüklüğe kapılanların konaklama yeri ne kötüdür." (Zümer Suresi 71-72)

Cehennemin kapıları ise her bir inkarcı grubu için özel olarak var edilmiştir. İnsanlar Allah’a karşı isyanlarının şiddetine göre sınıflara ayrılmışlardır. Cehennemde de Kuran’da belirtilen konumlarına ve kazandıkları günahlara göre farklı azap tabakalarına yerleştirilirler. Bir ayette şöyle denir:

(Allah) diyecek: "Cinlerden ve insanlardan sizden önce geçmişümmetlerle birlikte ateşe girin." Her bir ümmet girişinde kardeşini (kendi benzerini) lanetler. Nitekim hepsi birbiri ardınca orada toplanınca en sonra yer alanlar en önde gelenler için: "Rabbimiz işte bunlar bizi saptırdı; öyleyse ateşten kat kat arttırılmışbir azab ver diyecekler. (Allah da "Hepsi için kat kattır. Ancak siz bilmezsiniz" diyecek. (Araf Suresi 38)

Hicr Suresi’ndeki ayetlerde de cehennem içindeki farklı "kat"lardan şöyle söz edilir:

... onların tümünün buluşma yeri cehennemdir. O’nun yedi kapısı vardır; onlardan her bir kapı için bir grup ayrılmıştır." (Hicr Suresi 43-44)

Bu katların en altında yer alan diğer bir ifadeyle en büyük azapla karşılaşanlar ise iman etmedikleri halde dünyada mümin taklidi yapmaya çalışmışolan ikiyüzlü "münafık"lardır. Kuran’da onların bu durumu müminlere şöyle bildirilir:

Gerçekten münafıklar ateşin en alçak tabakasındadırlar. Onlara bir yardımcı bulamazsın. (Nisa Suresi 145)

Cehennem nefret doludur inkarcılara doymaz beşere azap vermeye susamıştır. İçine atılan çok sayıda inkarcıya rağmen daha fazlasını ister. Kaf Suresi’nde şöyle bildirilir:

O gün cehenneme diyeceğiz: "Doldun mu?" O da: "Daha fazlası var mı?" diyecek. (Kaf Suresi 30)

Cehennem bir kere yakaladığını sonsuza kadar alıkoyar. Allah ayetlerde cehennemi şöyle tarif etmektedir:

Onu Ben cehenneme sürükleyip-atacağım. Cehennem (sakar) nedir sen bilir misin? Ne alıkoyar ne bırakır. Beşere delicesine susamıştır. (Müddessir Suresi 26-29)

Üstteki ayetten anlaşıldığı gibi inkarcılar cehenneme "atılırlar". Şuara Suresi’nin 94. ayetinde ise inkarcıların cehenneme adeta çöp gibi "dökülüverildiği" bildirilir.

Kilitlenen Kapıların Ardındaki Sonsuz Hayat

İnkarcılar cehenneme girdiklerinde cehennemin kapıları üzerlerine kapatılır ve olabilecek en dehşet verici görüntülerle karşılaşırlar. Biraz sonra ateşe atılacaklarını ve bunun da sonsuza kadar süreceğini anlamışlardır. Kapıların kapanması artık bir çıkışın ya da kaçışın olmadığını gösterir. Allah inkarcıların durumunu şöyle haber verir:

Ayetlerimizi inkar edenler ise sol yanın adamlarıdır (Ashab-ı Meş’eme). "Kapıları kilitlenmiş" bir ateşonların üzerinedir. (Beled Suresi 19-20)

Karşı karşıya kaldıkları azap Kuran’da bildirildiğine göre "büyük bir azap" (Al-i İmran Suresi 176) "şiddetli bir azap" (Al-i İmran Suresi 4) ve "acıklı bir azap"tır. (Al-i İmran Suresi 21) İnsanın dünya hayatında sahip olduğu kıstaslar cehennem azabını tam olarak kavramaya yeterli değildir. Birkaç saniye olsun ateşe veya kaynar suya dayanamayan insan sonsuza kadar sürecek bir ateşazabını zihninde gerektiği gibi canlandıramaz. Hatta dünyadaki ateşin verebileceği herhangi bir acı cehennem azabının şiddeti ile karşılaştırılamaz. Allah’ın azabının bir benzeri yoktur:

Artık o gün hiç kimse (Allah’ın) vereceği azab gibi azablandıramaz. Onun vuracağı bağı hiç kimse vuramaz. (Fecr Suresi 25-26)

Kuran’da haber verildiğine göre cehennemde her anı çok yönlü işkencelerle dolu bir hayat söz konusudur. Cehennemdeki bu hayat aşağılanmanın rezilliğin sefilliğin fiziksel ve psikolojik eziyetlerin işkencelerin çok çeşitli uygulamalarından oluşur. Cehennemdeki azabı dünyadaki herhangi bir şeyle kıyaslamak elbette mümkün değildir.

Cehennem ehli beşduyusuyla da azap çeker. Gözü dehşet verici ve iğrenç görüntüler görür; kulağı korkunç ve acı veren sesler uğultular gürültüler çığlıklar inlemeler haykırışlar duyar; burnu olabilecek en pis ve tiksinti verici kokularla dolar; dili en iğrenç tatları en dayanılmaz acıları hisseder; derisi ve tüm vücudu tek bir hücresi eksik kalmamak üzere yanar şiddetli acılar içinde kıvranır. Bir türlü ölüp yok olmaz. Allah Kuran’da "ateşe ne kadar dayanıklıdırlar" (Bakara Suresi 175) şeklinde buyurmuştur. Derileri yenilenir azapta hiçbir kesinti ve hafifleme olmadan aynı işkence sonsuza kadar sürer. Yine Kuran’a göre artık inkar edenler "sabretseler de birdir sabretmeseler de". (Tur Suresi 16)

En az fiziksel acılar kadar şiddetli manevi azaplar da vardır. Aşağılanır horlanır rezil olur pişman olur çaresizliğini ve ümitsizliğini düşündükçe yüreği yanar kan ağlar. Sonsuzluk aklına geldikçe mahvolur. Öyle ki azap bir milyon yıl sonra veya bir milyar yıl sonra ya da trilyonlarca yıl sonra sona erecek olsa bu onun için büyük bir umut ve sevinç kaynağı olurdu. Ama azabın bir daha hiç sonunun gelmeyeceğini cehennemden hiçbir zaman çıkışolmayacağını bilmenin verdiği ümitsizlik hissi dünyadaki herhangi bir ümitsizlik hissiyle kıyaslanamayacak bir duygudur.

Kuran’daki tasvirlerden anlaşıldığına göre cehennem pis kokusu dar gürültülü karanlık isli dumanlı izbe ve tekin olmayan mekanları hücreleri kavurucu sıcaklığı en iğrenç yiyecek ve içecekleri ateşten elbiseleri sonsuza kadar artan azabıyla Allah’ın kudretinin ve adaletinin tecelli ettiği bir mekandır. Ancak söz konusu ortamı fikir vermesi açısından bazı yönlerden nükleer savaşsonrasındaki dünyayı tasvir eden filmlerdeki karanlık alabildiğine pis iğrenç bunaltıcı ortamlara benzetebiliriz. Elbette böyle bir mekanda ona uygun bir hayat söz konusudur. Cehennem ehli duyar konuşur tartışır kaçmaya çalışır ateşte yakılır azabın hafifletilmesini ister susar acıkır pişmanlık duyar.

Bu ortamda cehennemlikler pis ve iğrenç mekanlarda hayvanlar gibi yaşarlar. Yiyecek olarak yalnızca zakkum ağacını veya darı dikenini bulabilirler. İçecek olarak ise irin kan ve kaynar sudan başka bir şeyleri yoktur. Bu arada ateşonları her yanlarından kuşatmıştır. Yanan derilerinin yerine yenileri yaratılır. Böylece ateşin verdiği acı kesintisiz bir şekilde hiç hafiflemeden devam eder. Derileri dökülmüş etleri yanmış bütün vücutları yanık kan irin içinde olduğu halde zincirlere vurulur ve kırbaçlanırlar. Tasmalandırılır elleri boyunlarına bağlı olarak daracık yerlere atılırlar. Zebaniler tarafından ateşten yataklara yatırılırlar üzerlerine örttükleri örtüler bile ateştendir. Bu azaptan kurtulabilmek için sürekli feryat ederler yalvarırlar ama kendilerine cevap bile verilmez. En azından bir günlük de olsa azabın hafiflemesini isterler ama yine aşağılanma ve azapla karşılık görürler.

Cehennemde bütün bu olanlar kesin birer gerçektir. Bugün dünyada sürdürdüğümüz hayat kadar hatta daha da gerçektirler.

Allah’a O’nun tam olarak istediği gibi değil bir ucundan ibadet edenler (Hac Suresi 11); Allah’tan başka ilahlar edinerek para mevki kariyer gibi kavramları hayatlarının amacı haline getirenler; Allah’ın dinini kendi istekleri doğrultusunda değiştirenler Kuran’ı şahsi menfaatlerine göre yorumlayıp çarpıtanlar imandan sonra inkara sapanlar kısacası bütün inkarcılar müşrikler ve münafıklar hepsi cehenneme getirilirler. Bu Allah’ın kesin bir sözüdür ve gerçekleşecektir:

Eğer Biz dilemişolsaydık her bir nefse kendi hidayetini verirdik. Fakat Benden çıkan şu söz gerçekleşecektir: "Andolsun cehennemi cinlerden ve insanlardan (inkar edenlerle) tamamıyla dolduracağım." (Secde Suresi 13)

Bu insanlar da zaten cehennem için özel olarak yaratılmışlardır:

Andolsun cehennem için cinlerden ve insanlardan çok sayıda kişi yarattık (hazırladık). Kalpleri vardır bununla kavrayıp-anlamazlar gözleri vardır bununla görmezler kulakları vardır bununla işitmezler. Bunlar hayvanlar gibidir hatta daha aşağılıktırlar. İşte bunlar gafil olanlardır. (Araf Suresi 179)

AteşAzabı

Cehennemdeki bu hayatın içinde en büyük azaplardan biri ateştir. Ateşdiğer işkencelere kıyasla insanın benliğini kökünden sarsan yok eden bir unsurdur. İnsan vücudunun en derin noktalarına Kuran’da Allah’ın bildirdiği şekliyle "hücrelerine" kadar işleyen bir azaptır.

İşte cehennem ehli cehennemde "cayır cayır yanmakta olan" (Mearic Suresi 15) öfkeli "alevleri kabardıkça kabaran" (Leyl Suresi 14) "çılgınca yanan" (Furkan Suresi 11) bu ateşin içine atılırlar ve çığlık çığlığa yanarlar. Kaaria Suresi’nde şöyle buyrulur:

Kimin tartıları hafif kalırsa. Artık onun da anası (son durağı) "haviye"dir (uçurum). Onun ne olduğunu (mahiyetini) sana bildiren nedir? O kızgın bir ateştir. (Kaaria Suresi 8-11)

Ayetlerden anlaşıldığına göre ateşcehennemin her yerini kaplamıştır. Bu çukurda ateşten korunulabilecek ateşin erişmediği bir yer yoktur. İnkar eden kişi diğer fiziksel ve ruhsal işkencelere tabi olurken de hayatının her anında ateşle muhataptır. Ateş son derece büyüktür. Kuran’da onun büyüklüğü ve şiddeti ifade edilirken ateşin kıvılcımları için "saray" ve "deve sürüleri" benzetmeleri kullanılır:

O gün yalanlayanların vay haline. Kendisini yalanladığınız (azab)a gidin. Üç dala ayrılmışbir gölgeye gidin. Ne gölge altında barındırır ne (yakıcı) alevden korur. Gerçekten o sanki her biri saray olan bir kıvılcım saçar. Her biri sanki sapsarı erkek deve sürüleri gibidir. (Mürselat Suresi 28-33)

İnkar edenler ateşten kaçmak ondan kurtulmak için tüm güçlerini harcarlar. Ama kaçmalarına izin verilmez. Mearic Suresi 17. ayette bildirildiğine göre o öyle bir ateştir ki "yüz çevirip arkasını döneni çağırır-durur".

Bir başka ayette ise şöyle bildirilir:

Fasık olanlar içinse artık onların da barınma yeri ateştir. Oradan her çıkmak istediklerinde geri çevrilirler ve onlara: "Kendisini yalanladığınız ateşazabını tadın" denir. (Secde Suresi 20)

Böyle bir ateşle yananların tahayyül edilemeyecek çığlık ve inlemeleri ortalığı kaplar. Yalnızca bu korkunç çığlık ve inlemeler bile cehennem ehli için özel bir azap kaynağıdır. Orada "kemikleri çatırdatan inlemeler vardır". (Enbiya Suresi 100) Bir başka ayette ise "mutsuz olanlar ateştedirler onlar için orada (kahırla ve acıyla) nefes alıp vermeler vardır" (Hud Suresi 106) diye bildirilmektedir.

Ateş dayanılmaz bir acıdır. İnsan bir kibrit çöpünün alevine parmağını kısa bir süre tutmaya bile dayanamaz. Şiddetli bir acı duyar. Ancak dünyada bu ve benzeri şekillerde hissettiğimiz ateşazabı cehennemdekinin yanında çok çok zayıftır. Çünkü insan dünyada uzun süre yanamaz. Eğer yanan bir ateşin içine düşmüşse 5-10 saniye içinde can verir ateşin büyük acısını çok kısa bir an yaşamışolur.

Ancak cehennemdeki durum çok korkunçtur çünkü oradaki ateşinsanı öldürmez yalnızca acı çektirir. Cehennem ehli sonsuza kadar sürecek olan bir ateşin içinde Allah’ın dilemesi dışında sonsuza kadar yanacaktır. Bu işlemin sonsuza kadar süreceğini bilmenin verdiği dayanılmaz bir çaresizlik umutsuzluk ve yıkım içinde olacaktır.

Azabın bir başka yönü de özel olarak yüzlerinin yakılmasıdır. İnsanı kibirlendiren bu kibirle kendisini müstağni görmesinie neden olan vücudunun en önemli yeri yüzüdür. Çünkü yüz kişiye ayrı bir fert olma özelliği kazandırır. "Ben" diye tanımlanan varlığın en belirgin göstergesidir. Güzellik ve çirkinlik kavramlarının en yoğun olarak toplandığı bölgedir. İnsanlar gazetelerde ya da televizyonda yüzü ileri derece yanmışbirisinin görüntüsüne rastladıklarında şiddetli bir acımayla karışık ürperti hissederler. Ardından benzer bir felakete karşı Allah’tan koruma isterler. Hiç kimse böyle bir felaketin kendi başına gelmesini istemez ve zaten kısa sürede bu görüntü unutulur. Ancak inkarcıların gaflette olduğu bir şey vardır ki o da benzer bir sona hem de akıllarının alamayacağı kadar şiddetlisine adım adım yaklaşmakta olduklarıdır. Cehennemdeki ateşinsan vücudunun her noktasına büyük acılar verir. Ama insanın yüzünün yanması en acısıdır. Gözler kulaklar burun dil ve derinin yani beşduyu kaynağının aynı anda bulunduğu tek ve en önemli bölgedir yüz. İnsan yüze gelecek darbelere karşı çok hassastır en ufak bir harekete şiddetli bir refleksle cevap verir. Cehennemde ise yüz ateşte yakılır kaynar sularla haşlanır. Acının en yoğun olarak hissedildiği yere en ağır işkenceler yapılır. Ayetlerde bu azap şöyle tasvir edilir:

Yüzlerinin ateşte evrilip çevrileceği gün derler ki: "Eyvahlar bize keşke Allah’a itaat etseydik ve Resule itaat etseydik." (Ahzap Suresi 66)

Giyimleri katrandandır yüzlerini ateşbürümektedir. (İbrahim Suresi 50)

Ateş onların yüzlerini yalayarak yakar da onun içinde onlar (etleri sıyrılmışolarak sırıtan) dişleriyle kalıverirler. (Müminun Suresi 104)

Cehennemin Odunları Kaynar Su ve Dağlanan Vücutlar

Allah inkarcıların cehennem ateşi içinde yanacaklarını bildirirken Kuran’da bir benzetme yapmıştır. Buna göre inkarcılar yana yana "cehennemin odunu" haline gelirler. Cehennemde ateşin kavurduğu herhangi bir nesne gibi yanmazlar. İnkarcılar kendileri ateşin yakıtını oluştururlar. Bu durum bir ayette şöyle bildirilir:

"Zulmedenler ise onlar da cehennem için odun olmuşlardır". (Cin Suresi 15)

Odunun kendisi ateşinin yakacağı herhangi bir cisimden çok daha uzun çok daha şiddetle için için yanar. İşte inkarcılar da aynı şekilde yalanladıkları bu ateşin odunu olurlar. Ayetlerde bu gerçek şöyle haber verilmiştir:

Ey iman edenler kendinizi ve yakınlarınızı ateşten koruyun ki onun yakıtı insanlar ve taşlardır... (Tahrim Suresi 6)

Şüphesiz inkar edenler onların malları da çocukları da kendilerine Allah’tan (gelecek azaba karşı) hiçbir şey kazandırmaz. Ve onlar ateşin yakıtıdırlar. (Al-i İmran Suresi 10)

Gerçekten siz de Allah’ın dışında taptıklarınız da cehennemin odunusunuz siz ona varacaksınız. (Enbiya Suresi 98)

Odun yerine geçen insanların yanında bir de ateşi yakmak için kullanılan gerçek odunlar vardır. Ancak burada da farklı bir azap yaşanır. Dünyada iken dost örneğin karı-koca olan inkarcılar birbirlerinin ateşine odun taşırlar. Kuran’da Ebu Leheb ve karısının cehennemde yaşayacakları son şöyle haber verilmektedir:

Ebu Leheb’in iki eli kurusun; kurudu ya.

Malı ve kazandıkları kendisine bir yarar sağlamadı.

Alevi olan bir ateşe girecektir. Eşi de; odun hamalı (ve)

Boynuna bükülmüşbir ip (bağlanmış) olarak. (Mesed Suresi 1-5)

Bu dünyadaki tüm bağların kopması demektir. Dünyada iken birbirlerini çok sevdiklerini söyleyen ve birlikte Allah’a karşı isyan eden inkarcılar cehennemde birbirlerinin ateşini beslerler. Orada tam bir ihanet söz konusudur. Allah’tan başka edinmişoldukları tüm dostlar en yakınları eşleri dahi birer düşman haline gelmişlerdir.

İnsanın en büyük organı vücudunu çepe çevre saran hissetmesini zevk almasını sağlayan derisidir. Kalınlığı birkaç milimetreyi geçmez. İnsanın en çok değer verdiği yüzü elleri kolları bacakları ve diğer bütün organları deri tarafından sarmalanmıştır. Ancak deri hassaslığı yüzünden en büyük acı kaynağı olabilir. Derinin en zayıf olduğu nokta ise ateşe ve kaynar sıvılara karşı olan zafiyetidir. Ateşderiyi kavurur yakar kaynar su ise haşlar. Kaynar su insanın derisini tek bir nokta boşta bırakmaksızın çepeçevre sarar. İncecik deriyi kabartır deri iltihapla şişer su toplar ve patlar böylece dayanılmaz bir azaba neden olur. Dünyadaki fiziksel güzellik kuvvet makam şöhret kısacası hiçbir şey insanı kaynar bir suya karşı dayanıklı kılmaz. Kuran’da bildirildiğine göre "küfre saptıklarından dolayı onlar için çılgınca kaynar sular ve acıklı bir azab vardır". (Enam Suresi 70) Vakıa Suresi’nde şöyle buyrulur:

Ve eğer o yalanlayan sapıklardan ise artık (onun için) alabildiğine kaynar sudan bir şölen vardır. Ve çılgınca yanan ateşe bir atılma da. Şüphesiz bu kesin bilgi ifade eden bir gerçektir. (Vakıa Suresi 92-95)

Bir başka surede ise inkarcılara yapılacak kaynar su azabı şöyle anlatılır:

Onu tutun da cehennemin orta yerine sürükleyin.

Sonra kaynar suyun azabından başının üstüne dökün;

(Azabı) tad; çünkü sen (kendince) üstün onurluydun.

Gerçekten bu sizin kuşkuya kapıldığınız şeydir. (Duhan Suresi 47-50)

Bunların yanında ateşazabının bazı farklı çeşitleri vardır. Birisi de ateşte kızdırılan (Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)llerle cehennem ehlinin vücutlarının dağlanmasıdır. Ancak kendilerini dağlamak için kullanılacak olan bu (Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)(Sansürlü Kelime)ller dünyada iken Allah’a ortak koştukları mal ve mülkleridir:

... Altını ve gümüşü biriktirip de Allah yolunda harcamayanlar... Onlara acı bir azabı müjdele. Bunların üzerlerinin cehennem ateşinde kızdırılacağı gün onların alınları böğürleri ve sırtları bunlarla dağlanacak (ve "İşte bu kendiniz için yığıp-sakladıklarınızdır; yığıp-sakladıklarınızı tadın" (denilecek). (Tevbe Suresi 34-35)

Daha Başka Azaplar

Cehennem çoğu insanın sandığı gibi yalnızca insanların ateşte ve kaynar sularla yanacağı bir yer değildir. Orada insanı hem fiziksel hem de psikolojik yönden azaplandıracak çok çeşitli yöntemler vardır.

Dünyada işkence için çok farklı yöntemler ve araçlar kullanılmaktadır. Çoğu kişi bu işkenceler sırasında ya sakat kalır ya da acıdan ölür. Sağ kalanlar ise genelde akıl sağlıklarını kısmen hatta bazen tümüyle yitirirler. Oysa bu dünyadaki işkence yöntemleri cehennemdekilere oranla karşılaştırılamayacak kadar hafiftir. Cehennemde çok farklı çok gelişmişişkence yöntemleri kullanılacaktır. Dünyada elektrik verilerek işkenceye uğratılan bir insanı da verilen elektriği de insanın elektriğe olan acı duyarlılığını da Allah yaratmıştır. İnsana acı verecek daha birçok bilinmeyen kaynak ve insanın bilinmeyen birçok zaafı vardır. Allah yarattığı kullarının zaaflarını en iyi bilendir. Bu zaaflar doğrultusunda en çok acıyı da yine Allah verecektir. Bu "Muazzip" (azap edici) ve "Kahhar" (kahredici) olan Allah’ın kanunudur.

Kuran’da haber verildiğine göre cehennemde azap her yönden gelmektedir. Azaptan kendilerini korumaya fırsatları yoktur azap her yandan onları kuşatmaktadır. Üstlerinden altlarından gelen azabı savmaya güç yetiremezler. Onların bu durumu Kuran’da şöyle haber verilir:

Azab konusunda senden acele (davranmanı) istiyorlar. Oysa cehennem o inkar edenleri gerçekten kuşatıp-durmaktadır. Azabın onları üstlerinden ve ayaklarının altından kaplayacağı gün (Allah): "Yaptıklarınızı tadın" der. (Ankebut Suresi 54-55)

Ayrıca cehennemdeki şu anda bilemediğimiz daha başka farklı azap kaynakları da Kuran’da şu şekilde haber verilir:

Cehennem; onlar oraya girerler; ne kötü bir yataktır o. İşte bu; tatsınlar onu: Kaynar su ve irin. Ve onun şeklinden başka çift çift (olan daha beter azablar) vardır. (Sad Suresi 56-58)

Kuran’da inkarcıların cehennemde karşılaşacakları azaplar haber verilmiştir. Elbette Allah bunların çok daha üstünde insanın hayal gücünün bile alamayacağı sonsuz azap ve işkence şekillerini cehennemde yaratmaya güç yetirendir.

Sıcak Karanlık Duman ve Darlık

Dünyada insana en çok sıkıntı veren ortamlar dar pis karanlık ve sıcak ortamlardır. Çok sıcak nemli ortamlar insanı boğar yüksek nem en temel ihtiyaç olan nefes almayı zorlaştırır. Nefes alamamak insanı şiddetli biçimde bunaltır göğsü daralır kalbi sıkışır. Çok sıcak ve nemli havalarda gölge bile rahatlatıcı olmaz. Görünmeyen ama yoğun bir tabaka insanı çepeçevre kuşatır nefes borusundan girip göğsünü tıkar. Örneğin lüks saunalardaki yüksek ısı ve neme insan çok kısa bir süre dayanabilir. On dakika yoğun buhar altında kalmaya dayanamayan birisi saunaya kapatılsa kısa bir süre içinde fenalık geçirir. Biraz daha uzun kalırsa aşırı nem ve sıcaktan ölebilir.

Cehennemde de bu boğucu atmosfer çok yoğun bir biçimde hakimdir. Dünyada sıcağa karşı birçok önlem geliştirmişolan insan cehennemde çaresizdir. Ortam en sıcak çölden daha sıcak en karanlık izbe hücrelerden daha sıkıntı verici ve pistir. Sıcak insanın en küçük parçası olan hücrelerine dek işler. İnkarcılar için kavurucu sıcağa karşı bir koruyucu ferahlama veya serinleme imkanı yoktur. Kuran’da cehennem ehlinin bu durumundan şöyle söz edilir:

"Ashab-ı Şimal" ne (mutsuzdur o) "Ashab-ı Şimal." Hücrelere işleyen kavurucu bir sıcaklık ve kaynar su. Ve kapkara dumandan bir gölge içindedirler. Ki o ne serindir ne ferahlatıcı (kerim). (Vakıa Suresi 41-44)

O gün yalanlayanların vay haline. Kendisini yalanladığınız (azab)a gidin. Üç dala ayrılmışbir gölgeye gidin. Ne gölge altında barındırır ne (yakıcı) alevden korur. (Mürselat Suresi 28-31)

Bu denli boğucu bir atmosfer içinde bir de dar bir yere sokulma azabı vardır. Furkan Suresi’nde inkarcılara uygulanacak bu ceza şöyle anlatılır:

Elleri boyunlarına bağlı olarak sıkışık bir yerine atıldıkları zaman orada yok oluşu isteyip-çağırırlar. Bugün bir yok oluşu çağırmayın birçok (kere) yok oluşu isteyip-çağırın. (Furkan Suresi 13-14)

Bu dünyada dar bir yerde kapalı kalmak gerçekten de bir insan için çok zor ve bunaltıcıdır.. Dar bir hücrede hapis suçlulara verilen ağır cezaların başında gelir. Trafik kazalarında parçalanmışbir aracın içinde saatlerce sıkışıp canlı kalan kazazedelerin durumu bir deprem veya göçükte toprak altında kalan insanların çaresizliği olabilecek en büyük felaketler olarak nitelendirilir. Oysa bu gibi örnekler cehennemdeki ortama göre kıyaslanamayacak kadar hafiftir. En önemlisi göçük altında veya benzer bir yerde sıkışan insan ya bir süre sonra şuurunu kaybedip ölür ya da bir süre sonra canlı olarak kurtarılır. Sonuç olarak acı çekilecek sürenin bir sonu bitişzamanı vardır.

Oysa cehennemde ne bir son vardır ne de umut. Pis yakıcı havasız karanlık dumanlı bir atmosferde bir de elleri boynuna bağlanan ve daracık sıkışık bir yere sokulan inkarcı suda boğulan bir insan gibi tarifsiz bir eziyet çeker. Debelenir çırpınır kurtulmaya çalışır ama kımıldayamaz. Sonunda ayette belirtildiği gibi yok oluşu çağırır ölüp yok olmayı ister. Ancak bu mümkün değildir. Sokulduğu o daracık yerde dünya ölçüsüyle aylar yıllar belki yüzyıllar boyu kalacak giderek artan bir sıkıntı içinde binlerce kez yok oluşu çağıracaktır. Oradan çıkarıldığında ise kurtuluşa değil cehennemin bir başka azabına götürülür.

Yiyecekler İçecekler ve Giyecekler

Dünya Allah’ın insan için yarattığı sayısız lezzetli ve besleyici yiyecek maddeleriyle donatılmıştır. Farklı lezzetlerdeki etler türlü renk tat ve kokuda meyve ve sebzeler baldan süte kadar uzanan hayvan ürünleri hatta baharatlar insan için özel olarak yaratılmışve dünya var olduğu günden itibaren insanlara cömertçe sunulmuştur. Bu arada insan vücudu da bu lezzetleri algılayabilecek yapıda özel olarak yaratılmıştır. İnsan güzel yiyeceklere karşı Allah’ın verdiği bir ilhamla iştah ve arzu duyar. Aynı şekilde de pis ve iğrenç maddelere (çürümüş kokuşmuşmaddeler irin iltahap kan vs.) karşı da bir tiksinti besler. Bu da insana ilham edilmişbir başka özelliktir.

Bu dünyada var olan nimetlerin çok daha üstünleri Allah’ın Rahman sıfatı gereği cennette müminler için sonsuza dek hazır bulundurulacaktır. Cehennem ehli ise dünyada yapıp ettiklerinin cezası olarak Allah’ın lütfedici ve rızıklandırıcı (Rezzak) sıfatlarından çok uzakta kalırlar. (Şura Suresi 19) Artık onlar için yalnızca azap vardır. Bir ayette onların ahirette karşılaşacakları son şöyle haber verilir:

İnkar edenler ateşe sunulacakları gün (onlara şöyle denir "Siz dünya hayatınızda bütün ’güzellikleriniz ve zevklerinizi tüketip-yok ettiniz onlarla yaşayıp-zevk sürdünüz. İşte yeryüzünde haksız yere büyüklenmeniz (istikbarınız) ve fasıklıkta bulunmanızdan dolayı bugün alçaltıcı bir azab ile cezalandırılacaksınız." (Ahkaf Suresi 20)

Artık onlar için hiçbir nimet yoktur. En temel en doğal ihtiyaçlarının karşılanması bile onlar için bir azaba dönmüştür. Yiyecekleri birer acı kaynağı olarak Allah özel olarak yaratmıştır. Artık sonsuza kadar yiyebilecekleri tek şey darı dikeni veya zakkum ağacıdır. Bunlar da ne doyurur ne de besler. Yalnızca acı verirler; ağzı ve boğazı yırtar karınlarını parçalar kanatır iğrenç bir tat ve koku verirler. Ayetlerde cennetteki muhteşem güzelliklerden ve lezzetlerden söz edildikten sonra cehennem ehlinin yiyecekleri şöyle tarif edilir:

Nasıl böyle bir konaklanma mı daha hayırlı yoksa zakkum ağacı mı? Doğrusu Biz onu kafirler için bir fitne (bir imtihan konusu) kıldık. Şüphesiz o ’çılgınca yanan ateşin’ dibinde bitip çıkar. Onun tomurcukları şeytanların başları gibidir. Artık gerçekten ondan yiyecekler böylelikle karınlarını ondan dolduracaklar. (Saffat Suresi 62-66)

Onlar için (zehirli olan) darı dikeninden başka bir yiyecek yoktur. Ne doyurup-semirtir ne açlıktan korur. (Gaşiye Suresi 6-7)

Cehennem ehli Allah’ın verdiği nimetlere nankörlük ederek herşeyin Yaratıcısı Rabbimiz’e iman etmeyip O’nu gereği gibi takdir edememişolmalarının cezasını bu şekilde çekmektedir. Ceza olarak kendilerine hazırlanmışbir "şölen" vardır. Vakıa Suresi’nde inkar edenlerin suçu ve kendilerine hazırlanan bu özel "şölen" şöyle haber verilir:

Çünkü onlar bundan önce varlık içinde şımartılmışolanlardı.

Onlar büyük günah üzerinde ısrarlı davrananlardı.

Ve derlerdi ki: "Biz öldüğümüz toprak ve kemik olduğumuzda mı gerçekten biz mi diriltilecekmişiz?"

"Önceden gelip-geçmişatalarımız da mı?"

De ki: "Şüphesiz öncekiler de ve sonrakiler de."

"Bilinen bir günün belli vaktinde mutlaka toplanacaklardır."

Sonra gerçekten siz ey sapık olan yalanlayıcılar

Şüphesiz zakkum olan bir ağaçtan yiyeceksiniz. Böylece karınları(nızı) ondan dolduracaksınız. Onun üzerine de alabildiğine kaynar sudan içeceksiniz. Üstelik ’içtikçe susayan hasta develerin’ içişi gibi içeceksiniz. (Vakıa Suresi 45-55)

Dünyadaki boğaz ağrıları şiddetli karın sancıları insana en çok sıkıntı ve acı veren hastalıklardan iken cehennemde bütün bunlardan çok daha şiddetlilerini sonsuza kadar inkarcılar yaşar. Yemek zorunda oldukları bu yiyecekler boğazlarında tıkanıp kalır yutkunamazlar. Yutabildikleri ise karınlarında kaynar durur. Tokluklarını gidermez. Cehennem ehli sonsuza kadar korkunç ve sürekli bir açlık içindedir.

Cehennem ehli öyle açtır ki daha önce sayısız kereler denediği halde azabını artırmaktan başka bir işe yaramayan dikenleri her seferinde yemek zorunda kalırlar. Ardından da kaynar suya hücum ederler. Ama bu su ne hazmettirir ne de susuzluğunu giderir. Yukarıdaki ayette de söylendiği gibi hasta develer gibi içtikçe susuzlukları artar. Bu cezayı iyice çekmeleri için inkarcılar cehenneme susamışolarak sokulurlar. (Meryem Suresi 86)

Cehennem ehline içirilen bir başka iğrenç içecek irindir. İrin tıpta en kötü kokan salgı olarak bilinmektedir. Bir başka ayette ise hem irin hem de üstüne katılmışkaynar suyun inkar edenlere içirildiği bildirilir. Bu şekilde inkarcı hem kaynar suyun azabını hem de irinin iğrenç tadını birlikte aynı anda tadar.

Sunulan içecekler bu kadar iğrenç ve dayanılmaz olmasına rağmen inkar edenlerin susuzluklarını gidermek için bunlara koşmaları susuzluklarının derecesini gösterir. Birinin azabını tadıp diğerine koşarlar. Bu da yemeleri gibi sonsuza dek tekrarlanır. Cehennem ehli sonsuza kadar korkunç ve süregiden bir susuzluk içinde kıvranır. Onların bu sonu Kuran’da şöyle bildirilir:

Orada ne serinlik tadacaklar ne bir içecek.

Kaynar sudan ve irinden başka.

(İşlediklerine) Uygun olan bir ceza olarak (Nebe Suresi 24-26)

Bundan dolayı bugün kendisine hiçbir sıcak dost yoktur.

İrin ve kan karışımından başka bir yemek yoktur.

Bunu da hata edenlerden başkası yemez. (Hakka Suresi 35-37)

Ağızlarına aldıkları bu iğrenç karışımı bir türlü yutamazlar boğazlarında kalır. Yutmaya yutkunmaya çalışır ama başaramazlar. Kan ve irinle boğulurlar ancak yine de bir türlü ölemezler:

(Böylesinin) Önünde cehennem vardır ve (orada) irinli sudan içirilecektir. Yutkunmaya çabalayacak ve boğazından geçirmeyi başaramayacak ona her yandan ölüm gelecek oysa ölmeyecek de. Ardından daha katı bir azab olacak (İbrahim Suresi 16-17)

Bu çaresizlik içinde kendileri için özel olarak yaratılan bir diyalog imkanıyla cennet ehli ile muhatap olurlar. Onların içinde bulundukları muhteşem nimetleri görürler. Bu çektikleri azabı kat kat artırır. Bu arada cennet ehlinden biraz kendilerine de nimet verilmesini isterler ama bu boşuna bir yalvarıştır. Onların bu yakarışları Araf Suresi’nde şöyle haber verilmektedir:

Ateşin halkı cennet halkına seslenir: "Bize biraz sudan ya da Allah’ın size verdiği rızıktan aktarın." Derler ki: "Doğrusu Allah bunları inkar edenlere haram (yasak) kılmıştır." (Araf Suresi 50)

Yiyecek içeceğin yanı sıra giyecekler de küfredenler için özel olarak hazırlanmıştır. İnsan derisi hassastır. Kızgın bir soba veya ütüye bir saniye bile dokunamaz. Kazayla dokunduğu zaman ise günlerce acı çeker yarası su toplar derisi kabarıp dökülür. Cehennemde ise bir ütüden çok daha kızgın elbiseler insanın vücudunun her tarafını sarıp yapışacak insanın savmaya güç yetiremediği bir ateşolup derileri kavuracaktır:

... İşte o inkar edenler onlar için ateşten elbiseler biçilmiştir... (Hac Suresi 19)

Asfaltı yola yapıştıran katran cehennemde inkarcının elbisesi olur onun üstüne yapışıp için için yanarak onun vücudunu eritir:

Giyimleri katrandandır yüzlerini ateşbürümektedir. (İbrahim Suresi 50)

Onlar için cehennemden yataklar ve üstlerine örtüler vardır. Biz zulme sapanları işte böyle cezalandırırız (Araf Suresi 41)

Zebaniler

Cehennem ehline sonsuza kadar acıyacak onları ateşten kurtaracak onlara yardım edebilecek tek bir kişi yoktur. Herşeyden önemlisi Allah onlara sonsuza kadar yardım etmez onlarla konuşmaz. Unutulmuşluğun terk edilmişliğin itilmişliğin ızdırabını yaşarlar. Ayette "bugün kendisine hiçbir sıcak dost yoktur" (Hakka Suresi 35) diye bildirilir. Tek muhatap olabildikleri önlerindeki sonsuz yaşamlarında kendilerine sayısız azap ve işkenceler uygulayacak olan azap melekleridir: "Zebaniler". Cehennem ehline azap vermekle görevli olan bu melekler bu inkarcılara asla merhamet etmezler. Son derece acımasız sert güçlü ve dehşet vericidirler. Alemlerin Rabbi olan Allah’ı inkar edenlerden hak ettikleri şekilde intikam almak için yaratılmışlardır ve görevlerini kusursuz olarak yerine getirirler. Allah Kuran’da şöyle buyurmaktadır:

Ey iman edenler kendinizi ve yakınlarınızı ateşten koruyun ki onun yakıtı insanlar ve taşlardır; üzerinde oldukça sert güçlü melekler vardır. Allah kendilerine neyi emretmişse ona isyan etmezler ve emredildiklerini yerine getirirler. (Tahrim Suresi 6)

Hayır; eğer o (bu tutumuna) bir son vermeyecek olursa andolsun onu perçeminden tutup sürükleyeceğiz; O yalancı günahkar olan alnından. O zaman da meclisini (yakın çevresini ve yandaşlarını) çağırsın. Biz de zebanileri çağıracağız. (Alak Suresi 15-18)

Kuran’da haber verilen zebaniler Allah’ın inkarcılar üzerindeki gazabının öfkesinin ve kahrediciliğinin bir tecellisidirler. İnkar edenleri her yönden en korkunç en acı en aşağılayıcı hor ve hakir kılıcı muamelelere tabi tutarlar.

Cehennem melekleri zebaniler inkarcılara hak ettikleri cezayı ne bir eksik ne de bir fazla en güzel bir biçimde verirler. Allah’ın adaletinin tecellilerinden olan bu melekler Allah’ın kendilerine emrettiği görevi yerine getiren mübarek varlıklardır.

CEHENNEMDEKİ MANEVİ AZAP

Cehennemde inkar edenlere yaşatılan fiziksel azabın yanında en az bunlar kadar önemli bir başka azap olan manevi azap vardır. Manevi azap pişmanlık ümitsizlik horlanma aşağılanma utanç hayal kırıklığı gibi pek çok ruhi azabı içinde barındırır.

"Kalplere Tırmanan Ateş"

Kendini Allah’a teslim etmemişve O’na iman etmemişinsanların dünyada çeşitli vesilelerle tattığı bir manevi azap vardır. Örneğin çok sevdiği bir yakınını dostunu karısını kocasını ya da evladını kaybeden ve ona bir daha ebediyen kavuşamayacağını düşünen veya çok yakın bildiği güvendiği birisinin ihanetine uğrayan bir insan acı çeker. İşte bu manevi azap gerçekte o insanın kaybettiği veya ihanetine uğradığı kişiyi ilahlaştırmasının karşılığı olarak Allah’ın kalpte yarattığı özel bir azap türüdür. Bu insanın Allah’a yöneltmişolması gereken sevgi hayranlık takdir dostluk bağlılık ve güven duygularını herşeyiyle Allah’a muhtaç aciz ve ölümlü bir insana yöneltmişolmasının sonucudur Bu şekilde Allah’a O’nun yarattığı bir kimseyi ortak koşmasının karşılığı olan bir cezadır. Müşrikliğinin cezasını Allah’ın daha bu dünyadayken insana böyle yaşatması bu insanın ahirete gitmeden önce akıllanmasına ve tevbe ederek yalnızca Allah’a yönelip dönmesine vesile olabilir. Burada ilahlaştırılanın mutlaka bir insan olması da şart değildir. Kişilerin zaafları farklı farklıdır. Mal mülk para servet itibar kısaca Allah’a ortak koşulan şirk koşulan herhangi bir nesne ya da kavram da aynı şekilde ilahlaştırılabilir.

Dünyada bunları kaybetmenin verdiği azap ise yalnızca cehennemdeki benzerinin çok küçük dozdaki bir yansımasıdır. Bir ibret ve uyarı mahiyetindedir. Ahirete şirk dolu bir kalple gideni ise cehennemde bu acının aslı ve süreklisi beklemektedir. Yalnızca dünyadaki bu manevi azap bile kimi zaman öyle şiddetli olur ki bu acıyı çeken kurtulmak için her türlü fiziksel işkenceyi bile bu manevi acıya tercih eder. Hatta ölüp kurtulabilmek için intihar bile edenler olur. Bu tarifsiz acıyı ifade edebilmek için ise müşrik "yüreğinin yandığını" "ciğerinin yandığını" "içinin yandığını" söyler.

Nitekim Kuran’da cehennem azabının bu manevi yönü dikkat çekici bir şekilde vurgulanarak "kalpleri yakan bir ateş"ten söz edilmektedir:

Arkadan çekiştirip duran kaşgöz hareketleriyle alay eden her kişinin vay haline;

Ki o mal yığıp biriktiren ve onu saydıkça sayandır.

Gerçekten malının kendisini ebedi kılacağını sanıyor.

Hayır; andolsun o ’hutame’ye atılacaktır.

"Hutame"nin ne olduğunu sana bildiren nedir?

Allah’ın tutuşturulmuşateşidir.

Ki o yüreklerin üstüne tırmanıp çıkar.

O onların üzerine kilitlenecektir;

(Kendileri de) Dikilip-yükseltilmişsütunlarda (bağlanacaklardır). (Hümeze Suresi 1-9)

Dünyadaki en şiddetli acı bile zamanla unutulur belki izleri bir süre devam eder ama hiçbir zaman ilk günkü şiddetini korumaz. Cehennemde ise bu acı dünyadakinden kat ve kat daha fazla olmak üzere hem de ebediyen hiç eksilmeden inkarcıların yüreklerine tırmanıp yakar.

Bunun yanı sıra cehennem ehlinin umutsuzluk pişmanlık aşağılanmışlık öfke kin ve çekişme duygularının karışımı sonucunda yaşadığı manevi azap da buna katılır ve inkar edenler en az fiziksel olduğu kadar ruhi yönden de işkence çekerler.

Cehennemdeki Aşağılanma

Cehennemle ilgili pek çok ayet burada inkarcılar için aşağılayıcı alçaltıcı bir azap olduğunu haber verir. Bu inkarcıların dünya hayatındaki kibir ve büyüklenmelerine karşılık takdir edilmişbir cezadır.

Dünya hayatında inkarcının en büyük hedeflerinden biri başka insanların kendisine imrenmeleri kendisini takdir etmeleridir. İyi bir iş çocuklar güzel evler arabalar ve benzeri dünyevi tutkular insanlara yapılan gösterişle değer kazanır. Nitekim Kuran’da dünya hayatının aldatıcı süslerinin arasında insanların kendi aralarında "övünme"leri sayılır.

İşte insanların dünyadaki en büyük tutkusu olan bu "övünme" inkarcılar için ahirette şiddetli bir azaba dönüşür. Bu azab önceden sözünü ettiğimiz fiziksel acıların yanında aşağılanmayı hor ve aşağılık kılınmayı da içermektedir. Çünkü inkar eden kişi dünyadayken "Övülmeye layık olan" (Bakara Suresi 267) Allah’ı unutmuş buna karşın "kendi istek ve tutkularını (hevasını) ilah edinmiş"tir. (Furkan Suresi 43) Bu nedenle de hayatını Allah’ı övmekle değil kendisine övgü toplamaya uğraşmakla geçirir. Kendisini yaratan Allah’ın değil insanların hoşnutluğu üstüne bir hayat kurmuştur. İşte bu yüzden de en büyük yıkımı insanlar karşısında küçük düşüp aşağılanınca yaşar.

İnkarcı için en büyük kabuslardan biri başkalarına rezil olma küçük düşme aşağılanma halidir. Hatta inkarcılar arasında diğer insanlara rezil olmamak aksine onlardan övgü toplamak için canını bile verebilecek çok sayıda insan vardır. Bu yüzden cehennemdeki birçok azap bu kabusun üzerine kuruludur. İnkar edenler dünyadaki kibir ve büyüklenmelerine karşılık cehennemde korkunç bir biçimde aşağılanırlar. Kuran ayetlerinde bu gerçeğe şöyle dikkat çekilir:

İnkar edenler ateşe sunulacakları gün (onlara şöyle denir "Siz dünya hayatınızda bütün ’güzellikleriniz ve zevklerinizi tüketip-yok ettiniz onlarla yaşayıp-zevk sürdünüz. İşte yeryüzünde haksız yere büyüklenmeniz (istikbarınız) ve fasıklıkta bulunmanızdan dolayı bugün alçaltıcı bir azab ile cezalandırılacaksınız." (Ahkaf Suresi 20)

O küfre sapanlar kendilerine tanıdığımız süreyi sakın kendileri için hayırlı sanmasınlar Biz onlara ancak günahları daha da artsın diye süre vermekteyiz. Onlar için aşağılatıcı bir azap vardır. (Al-i İmran Suresi 178)

Bu aşağılanmanın binbir çeşidi vardır. Cehennem ehline dünyada hayvanlara yapılan muameleden çok daha alçaltıcı davranılır. Onları aşağılamak için demirden kamçılar bukağılar ve tasmalar bulunur. İplerle direklere bağlanırlar boyunlarına tasmalar (bukağılar) geçirilir ayaklara zincirler vurulur.

Aslında aşağılanmak cehennem içindeki tüm diğer azaplarla aynı anda gerçekleşir. Örneğin ateşe atılırken de bir yandan aşağılanırlar. Bu büyük horlanma inkarcıların diriltildikten ve cehenneme götürülmek için seçildikleri andan itibaren başlar.

İnkarcı bu melekler tarafından milyarlarca insan içinden alnından ve ayaklarından yakalanır. Kuran’da bildirildiği gibi "işte o gün ne insana ne cinne günahından sorulmaz... (Çünkü o gün) Suçlu-günahkarlar simalarından tanınır da alınlarından ve ayaklarından yakalanırlar." (Rahman Suresi 39-41)

Allah’a isyan etmiş O’nu unutmuşolan kimse bu şekilde yakalandıktan sonra hayvanlardan beter bir muamele görecek saçından tutulup yerde sürüklenecek ve cehenneme atılacaktır. Karşı koyamaz bağırsa çırpınsa da kimse ona yardım edemez. Bu sadece çaresizliğin verdiği azabı artırır:

... andolsun onu perçeminden tutup sürükleyeceğiz; O yalancı günahkar olan alnından. O zaman da meclisini (yakın çevresini ve yandaşlarını) çağırsın. Biz de zebanileri çağıracağız. (Alak Suresi 15-18)

Ayetlerde haber verildiğine göre inkarcılar "cehennem ateşine ’küçültücü bir sürüklenme ile’ sürüklenecekler" ve onlara "işte sizin yalanladığınız ateşbudur" denecektir. (Tur Suresi 13-14) Bir diğer ayette haber verildiğine göre de bu "sürükleniş" "yüzükoyun" olacaktır. (Furkan Suresi 34)

Cehenneme de aynı şekilde yüzükoyun olarak atılırlar:

Kim bir kötülükle gelirse artık onlar da ateşe yüzükoyun atılır (ve onlara "Yaptıklarınızdan başkasıyla mı cezalandırılıyorsunuz?" (denir). (Neml Suresi 90)

Ateşin içinde yüzükoyun sürüklenecekleri gün cehennemin dokunuşunu tadın" (denecek). (Kamer Suresi 48)

Oraya girmeleriyle birlikte aşağılanma daha da şiddetlenir. Çektikleri tüm fiziksel azapların bir de bu yönü vardır. Örneğin ateşe atıldıklarında yanmanın verdiği acının yanında bir de aşağılanmanın horlanmanın küçültülmenin ızdırabını yaşarlar.

Bir başka surede inkarcının ateşazabı sırasında nasıl aşağılandığı şöyle anlatılır:

"Onu tutun da cehennemin orta yerine sürükleyin. Sonra kaynar suyun azabından başının üstüne dökün; (Azabı) Tad; çünkü sen (kendince) üstün onurluydun. Gerçekten bu sizin kuşkuya kapıldığınız şeydir." (Duhan Suresi 47-50)

İnkar edenleri aşağılamak için ayrıca özel olarak hazırlanmışkamçılar tasmalar bukağılar zincirler vardır. Kuran’da şöyle buyurulur:

(Allah buyruk verir "Onu tutuklayın hemen bağlayın. Sonra çılgın alevlerin içine atın. Daha sonra onu uzunluğu yetmişarşın olan bir zincire vurup gönderin. Çünkü o büyük olan Allah’a iman etmiyordu yoksula yemek vermeye destekçi olmazdı." (Hakka Suresi 30-34)

Dünyada vahşi olanlar dışında hayvanlar bile zincire vurulmazlar. İnsanlardan ise artık insan muamelesi görmeyen ileri derecede tehlikeli akıl hastaları bağlanırlar. Buna karşın cehenneme gönderilmişinkarcılar tüm yaratıkların en aşağılarıdırlar. İşte bu nedenle üstteki ayette haber verilen "uzunluğu yetmişarşın olan zincir"e vurulurlar. Başka ayetlerde bu aşağılatıcı azaptan şöyle söz edilir:

Boyunlarında demir-halkalar ve (ayaklarında) zincirler olduğu halde sürüklenecekler. Kaynar suyun içinde; sonra ateşte tutuşturulacaklar. Sonra onlara denilecek: "Sizin şirk koştuklarınız nerede?" (Mümin Suresi 71-73)

... İşte onlar Rablerine karşı inkara sapanlar işte onlar boyunlarına (ateşten) halkalar geçirilenler ve işte onlar -içinde ebedi kalacakları- ateşin arkadaşları olanlardır. (Rad Suresi 5)

Diğer bazı ayetlerde söz konusu aşağılayıcı azap şöyle anlatılır:

O gün suçlu-günahkarların (sıkı) bukağılara vurulduklarını görürsün. Giyimleri katrandandır yüzlerini ateşbürümektedir. (Bu azap) Allah’ın her nefsi kendi kazandığıyla cezalandırması içindir. Şüphesiz Allah hesabı pek çabuk görendir. (İbrahim Suresi 49-51)

… İşte o inkar edenler onlar için ateşten elbiseler biçilmiştir; başları üstünden de kaynar su dökülür. Bununla karınları içinde olanlar ve derileri eritilmişolur. Onlar için demirden kamçılar vardır. (Hac Suresi 19-21)

Cehennemdeki bu aşağılanmanın inkar edenlerin ruhunda yarattığı karanlık rezillik küçülmüşlük ve horlanmışlık dışlarına da vurur. Tıpkı dünyada insanlara rezil olan onuru ayaklar altına alınan bütün kişisel hakları tecavüze uğrayan insanların tarifsiz sıkıntılarının yüzlerine vurması gibi. Cehennemde yaşanacak olan aşağılanma da insanların çehresine etki edecek yüreklerdeki zillet dışa vuracaktır. Başka bir ayette şöyle buyurulur:

"O gün öyle yüzler vardır ki zillet içinde aşağılanmıştır". (Gaşiye Suresi 2)

Buraya kadar saydığımız tüm bu aşağılanma yöntemlerinin yanı sıra cehennemde inkarcılar için çok daha çeşitli aşağılanmaların da olacağını unutmamak gerekir. Allah Kuran’da inkar edenler için "aşağılanma" kavramını kullanmışve buna belli başlı örnekler vermiştir. Ancak aşağılanma çok genişbir kavramdır ve insanda dünyadayken bu duyguyu oluşturan herşey her muamele her olay bu kavrama dahildir. Cehennemde de belki de binlerce katıyla bulunmaktadır.

Telafisi Olmayan Pişmanlık

İnkarcı dirildiği andan itibaren yaptığı kahredici hatanın farkına varır. Bu onarılmaz hatanın verdiği pişmanlık dalgası tüm vücudunu kaplar. Büyük bir yıkım yaşar pişmanlığın etkisiyle kendini yer bitirir.

Dünyada yaptıkları inkarcılara gösterildiğinde gaflet içinde geçirdikleri hayatlarını telafi etmeye karşı onulmaz bir hasret duyarlar. Geri dönmeyi kendilerine bir hak daha verilmesini isterler. Dünyada iken birlikte gaflete daldıkları dostlarını sevgililerini bir daha görmek istemezler. Tüm dostluklar tüm sevgiler tüm bağlar kaybolmuştur. Dünyada iken kurmuşoldukları yaşam yaptıkları işler evleri arabaları eşleri çocukları şirketleri örfleri gelenekleri savundukları "dünya görüşü" herşey ama herşey artık değersizleşmiş yok olmuştur. Herşey yok olurken yerine de bir tek azap gelmiştir. Ayetlerde o günkü yıkımın yarattığı ruh hali şöyle tarif edilir:

Ateşin üstünde durdurulduklarında onları bir görsen; derler ki: "Keşke (dünyaya bir daha) geri çevrilseydik de Rabbimiz’in ayetlerini yalanlamasaydık ve mü’minlerden olsaydık." Hayır önceden saklı tuttukları kendilerine açıklandı. Şayet (dünyaya) geri çevrilseler bile kendisinden sakındırıldıkları şeylere şüphesiz yine döneceklerdir. Çünkü onlar gerçekten kafirlerdir. Onlar dediler ki: "Bu dünya hayatımızdan başkası yoktur. Ve bizler diriltilecek değiliz." Rablerinin karşısında durdurulduklarında onları bir görsen: (Allah "Bu gerçek değil mi?" dedi. Onlar: "Evet Rabbimiz hakkı için" dediler. (Allah "Öyleyse inkar edegeldikleriniz nedeniyle azabı tadın" dedi. (Enam Suresi 27-30)

İnkarcı içindeki bu büyük yıkıma rağmen bir yandan da hala kibiri bırakmamakta ve ayette bildirildiğine göre "azabı görünce pişmanlığını gizlemekte"dir. (Yunus Suresi 54) Bu kibirin canlı kalması onun için ayrı bir azap kaynağı olacak cehennemde karşılaşacağı aşağılanma söz konusu kibir nedeniyle ona tarifsiz acılar verecektir.

Cehennem Ehlinin Birbirleriyle Çekişmeleri

Dünyada iken çok önemli sayılan makam ve mevkilerin ast-üst ilişkilerinin artık hiçbir anlamı kalmamıştır. Aksine insanlar liderlerine liderler de kendilerine bağlananlara lanetler yağdırırlar. Onların bu tartışmaları ve yakınmaları ayetlerde şöyle haber verilmektedir:

Öyle ki (o gün) kendilerine tabi olunanlar kendilerine tabi olanlardan uzaklaşıp-kaçmışlardır... (Bakara Suresi 166)

(O zaman yönetilip) Uyanlar derler ki: "Eğer bize bir kere (daha dünyaya dönme) fırsatı verilse(ydi) muhakkak (şimdi) onların bizden uzaklaştıkları gibi biz de onlardan uzaklaşır (onları yüzüstü bırakır)dık." Böylece Allah onlara bütün yaptıklarını onulmaz hasretlerle gösterecektir. Ve onlar ateşten çıkacak değildirler. (Bakara Suresi 167)

Yüzlerinin ateşte evrilip çevrileceği gün derler ki: "Eyvahlar bize keşke Allah’a itaat etseydik ve Resul’e itaat etseydik." Ve dediler ki: "Rabbimiz gerçekten biz efendilerimize ve büyüklerimize itaat ettik böylece onlar bizi yoldan saptırmışoldular. Rabbimiz onlara azabtan iki katını ver ve büyük bir lanet ile lanet et. (Ahzap Suresi 66-68)

Orada birbirleriyle çekişip tartışarak derler ki: "Andolsun Allah’a biz gerçekten apaçık bir sapıklık içindeymişiz. Çünkü sizi (yalancı olanları) alemlerin Rabbiyle eşit tutuyorduk. Bizi suçlu-günahkarlardan başka saptıran olmadı. Artık bizim için ne bir şefaatçi var ne de candan-yakın bir dost. Bizim bir kere daha (dünyaya dönüşümüz mümkün) olsaydı da iman edenlerden olabilseydik." Gerçekten bunda bir ayet vardır ama onların çoğu iman etmişdeğildirler. (Şuara Suresi 96-103)

Böylece sonsuz azapla karşılaşan cehennem ehli arasında büyük bir çekişme başlar. Herkes birbirini suçlar. Eski dostlar birbirlerine büyük bir kin beslerler. Aralarındaki nefretin tek nedeni dünya hayatındaki dostluklarıdır. Günah işlemede ve din dışı yaşamda birbirlerini teşvik etmiş inkarda birbirlerinden destek almışlardır. Bütün dostluk kavramları cehennem azabıyla birlikte yıkılır bütün bağlar parçalanıp koparılır. Bütün bu kalabalığın arasında herkes yapayalnızdır ve biri diğerini lanetler:

(Allah) diyecek: "Cinlerden ve insanlardan sizden önce geçmişümmetlerle birlikte ateşe girin." Her bir ümmet girişinde kardeşini (kendi benzerini) lanetler. Nitekim hepsi birbiri ardınca orada toplanınca en sonra yer alanlar en önde gelenler için: "Rabbimiz işte bunlar bizi saptırdı; öyleyse ateşten kat kat arttırılmışbir azab ver diyecekler. (Allah da "Hepsi için kat kattır. Ancak siz bilmezsiniz" diyecek. (Araf Suresi 38)

İnkar edenler dediler ki: "Rabbimiz cinlerden ve insanlardan bizi saptırmışolanları bize göster ayaklarımızın altına alalım en aşağılarda bulunanlardan olsunlar." (Fussilet Suresi 29)

Ateşin içinde iddialar öne sürüp karşılıklı tartışırlarken zayıf olanlar büyüklenen (müstekbir)lere derler ki: "Gerçekten biz size uymuş(teb’anız) olan kimselerdik. Şimdi siz ateşten bir parçasını olsun bizden uzaklaştırabilir misiniz? Büyüklenen (müstekbir) ler derler ki: "Biz hepimiz (ateşin) içindeyiz; gerçekten Allah kullar arasında hüküm verdi (artık)." (Mümin Suresi 47-48)

(Müşrik olan hakim güçlere "İşte bu(nlar) da sizinle birlikte (küfür ve zulümde) göğüs gerenlerdir. Onlara bir merhaba (bile) yok. Çünkü onlar ateşe gireceklerdir." (denilir). (Onlara uyanlar) Derler ki: "Hayır sizler; asıl size bir merhaba yok. Bunu (azabı) siz bizim önümüze sürdünüz. Ne kötü bir durak." Derler ki: "Rabbimiz kim bunu bizim önümüze sürdüyse ateşteki azabını kat kat arttır." Ve derler ki: "Bize ne oluyor ki kendilerini şerir (kötü)lerden saydığımız adamları göremiyoruz. Biz onları bir alay konusu edinmiştik; yoksa gözler mi onlardan kaydı?" Bu cehennem halkının birbiriyle çekişmesi kesin bir gerçektir. (Sad Suresi 59-64)

Sonuçsuz Yalvarmalar ve Ümitsizlik

Cehennem ehli büyük bir çaresizlik içindedir. Başlarına gelen azap hem korkunç derecede acı verici hem de sonsuzdur. Tek çare olarak yalvarmayı seçerler. Gördükleri herkese yalvarırlar. Cennet ehlini görürler onlardan bir parça olsun su ve yemek isterler. Allah’a yalvarmaya merhamet dilemeye çalışırlar. Ama hepsi boşunadır.

Yalvarmalarının bir kısmı cehennemin bekçileri olan zebanileredir. Kendilerine en görülmedik işkenceleri yapan bu azap meleklerine bile yalvarır ve onlardan kendileri adına Allah’a seslenmelerini isterler. İçinde bulundukları azap o kadar yoğun bir azaptır ki onun bir gün için olsun hafifletilmesi için yalvarırlar. Ama yanıt alamazlar:

Ateşin içinde olanlar cehennem bekçilerine dediler ki: "Rabbiniz’e dua edin; azabtan bir günü (olsun) bize hafifletsin." (Bekçiler "Size kendi Resulleriniz açık belgelerle gelmez miydi?" dediler. Onlar: "Evet" dediler. (Bekçiler "Şu halde siz dua edin" dediler. Oysa kafirlerin duası çıkmazda olmaktan başkası değildir. (Mümin Suresi 49-50)

Bunun yanında Allah’tan merhamet dilemeye de çalışırlar. Ancak yine boşunadır:

Dediler ki: "Rabbimiz mutsuzluğumuz bize karşı üstün geldi biz sapan bir topluluk imişiz. Rabbimiz bizi (ateşin) içinden çıkar eğer yine (inkara) dönersek artık gerçekten zalim kimseler oluruz."

Der ki: "O’nun içine sinin ve benimle söyleşmeyin. Çünkü gerçekten Benim kullarımdan bir grup: "Rabbimiz iman ettik Sen artık bizi bağışla ve bize merhamet et Sen merhamet edenlerin en hayırlısısın derlerdi de siz onları alay konusu edinmiştiniz; öyle ki size Benim zikrimi unutturdular ve siz onlara gülüp duruyordunuz. Bugün Ben gerçekten onların sabretmelerinin karşılığını verdim. Şüphesiz onlar ’kurtuluşa ve mutluluğa’ erenlerdir." (Müminun Suresi 106-111)

Ayetlerden anlaşıldığına göre bu Allah’ın cehennem ehline son hitabıdır. Çünkü Allah bunlara "O’nun içine sinin ve benimle söyleşmeyin" dedikten sonra artık aksinin olması söz konusu değildir. Bundan böyle Allah cehennem ehli ile sonsuza dek muhatap olmaz. Bu düşünmesi bile insana acı veren bir durumdur.

Cehennem ehli çığlık çığlığa azap çekerken "kurtuluşa ve mutluluğa eren"ler yani müminler de cennetin nimetleri içindedirler. Ve cehennem ehlinin çektiği manevi azapların birini söz konusu cennet ehli ile olan diyaloğu oluşturur. İnkarcılar cehennemin korkunç azapları içinde işkence görürken özel olarak yaratılan bir sistem ile cenneti görür oradaki büyük nimet ve ihtişamı izlerler. Dünyada iken kendileriyle alay ettikleri müminlerin büyük bir rahatlık içinde görkemli mekanlarda muhteşem evlerde nefis yiyecek ve içecekleri tattıklarını görürler. Kendi yaşadıkları azab ve aşağılanmaya karşılık